| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Βιβλία: προτάσεις για το καλοκαίρι (1)

Της Σoφίας Καναούτη

Δημοσίευση: 31-05-2011 - Στήλη: ΝΕΟΛΑΙΑ - Φύλλο:176




Αν καίγεστε υπό σκιάν το καλοκαίρι που έρχεται, και θέλετε να κάνετε ερωτική εξομολόγηση, μπορείτε να συγκινήσετε με τα «Ερωτικά» του Ρίτσου, από τις εκδόσεις Κέδρος. Είναι ένα βιβλίο σαν λεύκωμα, γεμάτο με σχέδια και ποιήματα, θαρραλέο και ώριμο, πολύ όμορφο μέσα κι έξω. Ο ποιητής σφιχταγκαλιάζει με τα λόγια του τη γυναίκα που ποθεί, και ο αναγνώστης απολαμβάνει τη γραφή του και με τη μορφή του γραφικού του χαρακτήρα, του τόσο χαρακτηριστικού, αφού το βιβλίο τον φιλοξενεί δίπλα στο τυπωμένο κείμενο.

Αν πάλι ακόμη δεν έχετε αποφασίσει τι να κάνετε με τον έρωτα, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης περιγράφει κάποια από τα πάθη του στα «Διηγήματα της Αγάπης». Η ωραία έκδοση από τις εκδόσεις Αρμός έχει μια εικονογράφηση που θυμίζει αγιογραφίες. Στο διήγημα Έρως-Ήρως, ο μικρός ναύτης Γιωργής μαθαίνει τελευταία στιγμή πως την αγαπημένη του, που όμως ποτέ δεν της είχε πει ότι δούλευε και μάζευε λεφτά για να την ζητήσει απ’ τη μάνα της, την παντρεύουνε με νοικοκύρη στο απέναντι νησί. Κι ακόμη ότι θα πρέπει ο ίδιος να την πάει μαζί με τη μάνα της και τον γαμπρό στην απέναντι όχθη, στο σπίτι του μέλλοντα άντρα της. Όσο κρατά η μεταφορά, ο Γιώργης ταλανίζεται, σκέφτεται να κλονίσει τη βάρκα για να πέσουν όλοι στη θάλασσα και να σώσει μόνο την κοπέλα. Με το μυαλό του ορίζει το θάνατο ή τη ζωή για τους επιβάτες του. Ο στεριανός γαμπρός πέφτει σαν μολύβι στον πάτο, τη μάνα της ίσως τη σώζει ο καπετάνιος, ίσως όχι. 

Οι επιβάτες γλιτώνουν από τις θανάσιμες σκέψεις του νεαρού ναύτη όταν εκείνος θυμάται τη μητέρα του να τον επιπλήττει και ντρέπεται και σταυροκοπιέται που σκέφτηκε το κακό πάνω στο πάθος του. Είναι διάχυτη η αίσθηση ότι όλα κρέμονται από μία στιγμή, ότι η κρίσιμη ώρα κρατά πολύ λίγο, μια στιγμή που μπορεί ο ερωτευμένος να αποφασίσει να διεκδικήσει, αδιαφορώντας για τον κόσμο όλο, τον έρωτά του. Αφού η στιγμή πέρασε, η στιγμή που «ολίγον ακόμη ήθελε για να το κάμη, αλλά το ολίγον αυτό έλειψεν» επιλέγει να γίνει ήρωας για τον έρωτά του, τον θυσιάζει για χάρη της ηθικής. Τον ξεπροβοδίζει με τα λόγια « -Ας πάγη, η φτωχή, να ζήση με τον άντρα της! Με γεια της και με χαρά της!».

Στο «Περί Θανάτου» του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου (εκδόσεις Καστανιώτη), τον θάνατο γλιτώνουν και οι κάτοικοι μιας πόλης, όταν ο χάρος αποφασίζει να πάει διακοπές! Οι άνθρωποι τα χάνουν μπροστά στην αέναη ζωή, ο κύκλος που όριζε ώς τώρα τα πράγματα σπάζει και ανατρέπονται οι ισορροπίες. Κάποιοι αποφασίζουν ακόμη και να πηγαίνουν νύχτα πέρα από τα σύνορα της επικράτειας όπου κανείς δεν πεθαίνει, για να καταφέρουν να πεθάνουν οι άρρωστοι συγγενείς, μέχρι που αυτό να θεωρηθεί παράνομο. Με χιούμορ και σκωπτική διάθεση ο Σαραμάγο περιγράφει τους συγγενείς που περιμένουν τους ετοιμοθάνατους για να πάρουν την κληρονομιά να απελπίζονται, τις ασφαλιστικές εταιρείες σε αδιέξοδο, και το θάνατο, που στα πορτογαλικά είναι λέξη θηλυκού γένους, να ερωτεύεται ένα θύμα του.

Η μοίρα αφήνει πολύ λίγες ευκαιρίες να της ξεφύγεις στη συλλογή διηγημάτων του Αλέξανδρου Ίσαρη, «Βίνκελμαν ή το πεπρωμένο», που βραβεύτηκε φέτος από το περιοδικό «Διαβάζω». Το τελευταίο διήγημα περιγράφει μια σχέση μητέρας και παιδιού που αποδεικνύεται καταστροφική για το παιδί, και ορίζει το μέλλον του (εκδόσεις Κίχλη).

Αποδέκτης των ίδιων λογοτεχνικών βραβείων ήταν φέτος και το μυθιστόρημα της Ιωάννας Καρυστιάνη «Τα σακιά», και η μητέρα ως τιμωρός και τιμωρούμενη πρωταγωνιστεί κι εκεί. Εκείνη καταγγέλλει ως βιαστή το γιο της, και υφίσταται τα ερωτήματα της κοινωνίας για το πώς επηρέασε το γιο της, αλλά και την εσωτερική αγωνία για τον ρόλο της.

Ο ερωτισμός δεν είναι το ίδιο κοντά στη βία στο διήγημα-ποίημα «Κάθεται Απέναντί του», του Μιχάλη Γκανά. Περιγράφει έναν άντρα να κοιτάζει μια γυναίκα και «να του αρέσουν όλα επάνω της εκτός από αυτήν τη στάση. Πώς να το κάνουμε, κάποια πράγματα είναι μόνο για άντρες. Ανάμεσά τους και το ένα πόδι πάνω στο άλλο, το ζεϊμπέκικο και το φτύσιμο στο δρόμο» (σελ. 43).  Αυτή η εικόνα μου θυμίζει μια άλλη, που μου είχαν διηγηθεί ότι ήταν του Τσέχοφ – δεν ξέρω όμως από πρώτο χέρι. Είναι ενός έρωτα που ξέφτισε, και ξαφνικά ο άντρας δεν μπορεί να αντέξει αυτή τη μικρή κίνηση που κάνει εκείνη με το μικρό της δαχτυλάκι, όταν το σηκώνει ψηλά κρατώντας το φλιτζάνι με το τσάι. (Γυναικών, μικρές και πολύ μικρές ιστορίες, Μιχάλης Γκανάς, Εκδόσεις Μελάνι).

Αν η πολιτική σας πονάει πιο πολύ από τον έρωτα, «Οι Αδερφοφάδες» του Καζαντζάκη κουβαλούν ερωτήματα σαν απαντήσεις. Ο λοχαγός απαντά στον στρατιώτη ότι όλοι οι άνθρωποι τρων τους αδερφούς τους, ότι αυτό είναι φυσιολογικό, και να μην αναρωτιέται. Κι ο στρατιώτης επιμένει ν’ αναρωτιέται: « - Μα ως πότε, κυρ λοχαγέ; Δεν ξέρω τι κάνουν οι Ρούσοι, οι Κινέζοι, οι Αραπάδες· μα εμείς είμαστε λίγοι, θα χαθούμε...» (σελ. 169-170) (Εκδόσεις Ελένης Ν. Καζαντζάκη).

Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς καταγγέλει με το δοκίμιό του «Η επινόηση της ετερότητας», «Ταυτότητες» και «διαφορές» στην εποχή της παγκοσμιοποίησης τέτοιες πρακτικές διαίρεσης, όπου η διαφορά είναι ένα δικαίωμα οικονομιστικό, και οι ευκαιρίες εικονικά σε υψώνουν πέρα από τους άλλους, ενώ πραγματικά σε απομονώνουν (εκδόσεις Καστανιώτη, επίσης βραβευμένο εφέτος από το περιοδικό «Διαβάζω»).

Η παρουσίαση συνεχίζεται και στο επόμενο τεύχος με άλλα βιβλία.



Αυτό το άρθρο έχει 1 δημοσιευμένo σχόλιo:
Από: Δημητρα Καριπη
Ημερομηνία: 16-06-2011 22:39:38
Email: mitsitra@yahoo.gr
Webpage: -
Σχόλιο: Ολα τα βιβλια που αναφερονται παραπανω ειναι υπεροχα!!!

 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!