| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Ο Καζαντζάκης και το Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ζώρα

Δημοσίευση: 08-02-2013 - Στήλη: ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ - Φύλλο:192




(Με τη συμπλήρωση 130 χρόνων από τη γέννηση του)

 

Υποψήφιος στους Δραματικούς Διαγωνισμούς του Πανεπιστημίου (1907-1910)

 

Τα νεανικά όμως βιώματα του Καζαντζάκη στο Πανεπιστήμιο Αθηνών δεν περιορίζονταν μόνον στις σπουδές του στη Νομική Σχολή. Την εποχή που πήρε το πτυχίο του με Άριστα, επιθυμώντας να δοκιμάσει και τη λογοτεχνική του δεινότητα, υπέβαλε ένα θεατρικό του πρωτόλειο, το ερωτικό δράμα Ξημερώνει, στον Παντελίδειο Δραματικό Αγώνα του Πανεπιστημίου, αποσπώντας όμως απλώς έπαινο. Ο ίδιος περιγράφει την προσπάθειά του αυτή ως εξής: «δεν ξέρω γιατί άναψε μια μέρα το αίμα μου κι έγραψα ένα φλογερό ερωτικό δράμα, όλο μελαγχολία και πάθος. Τό λεγα Ξημερώνει. Θαρρούσα, μαθές, πως έφερνα στον κόσμο ηθικότερη ηθική και πιο μεγάλη ελευτερία. Καινούριο φως. Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου [εννοεί τον Σπυρίδωνα Λάμπρο], που ήταν ο ελλανοδίκης, σοβαρός, καλοξουρισμένος, με αψηλό κολάρο, βρήκε πως απ’ όλα πού ’χαν υποβληθεί αυτό ήταν το καλύτερο μα τρόμαξε και καυτηρίασε τις τολμηρές φράσες του και τον αχαλίνωτο ερωτισμό. Δίνουμε στον ποιητή, είπε συμπεραίνοντας, το δάφνινο στεφάνι, μα αποπέμπομεν αυτόν εκ του σεμνού τούτου τεμένους. Ήμουν εκεί, στην επίσημη αίθουσα του Πανεπιστημίου, αμούστακος, αξέβγαλτος φοιτητάκος κι άκουγα κοκκίνισα ώς τ αυτιά, σηκώθηκα, αφήκα απάνω στο τραπέζι του ελλανοδίκη το δάφνινο στεφάνι κι έφυγα». Δεν μας εκπλήσσει το γεγονός ότι ο Καζαντζάκης τον επόμενο κιόλας χρόνο υποβάλλει πάλι στον διαγωνισμό του Πανεπιστημίου δύο θεατρικά, το Φασγά και το Έως πότε, τα οποία ωστόσο δεν βραβεύθηκαν ούτε κι αυτά. Ό,τι όμως δεν κατάφερε ο Καζαντζάκης στον Παντελίδειο Διαγωνισμό του 1907 και του 1908, το κατόρθωσε στον Λασσάνειο του 1910, αποσπώντας τότε το βραβείο με το έργο του Η Θυσία (γνωστότερο με τον τίτλο Πρωτομάστορας), του οποίου η υπόθεση βασιζόταν στο δημοτικό τραγούδι «Του Γεφυριού της Άρτας». Έτσι, τελικά κατάφερε να λάβει το βραβείο των 1000 δραχμών, για το έργο του αυτό που είλκυσε το ενδιαφέρον του Μανώλη Καλομοίρη που μετά λίγα χρόνια το διασκεύασε σε λιμπρέτο όπερας και το μελοποίησε.

 

Υποψήφιος Υφηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου (1909)


Την ίδια εποχή που υπέβαλε προς βράβευση τα θεατρικά του έργα στο Πανεπιστήμιο, ο Καζαντζάκης σκόπευε να υποβάλει προς έγκριση στη Νομική Σχολή διατριβή επί υφηγεσία, με την υποστήριξη του καθηγητή του Νεοκλή Καζάζη (1849-1936), τον οποίο θαύμαζε βαθύτατα. Η συγκεκριμένη μελέτη που προόριζε για διατριβή επί υφηγεσία είχε τίτλο Ο Φρειδερίκος Νίτσε εν τη Φιλοσοφία του Δικαίου και της Πολιτείας και τη δημοσίευσε το 1909 στο Ηράκλειο (πρόσφατα επανεκδόθηκε με εκτενή εισαγωγή και επιμέλεια του Πάτροκλου Σταύρου). Ο Καζαντζάκης φαίνεται ότι ήταν έτοιμος να προχωρήσει στην υποβολή της εργασίας του προς κρίση ήδη από τις αρχές του 1909, και έγραφε –γεμάτος από ενθουσιασμό– στον πατέρα του: «θα γίνω υφηγητής, δηλαδή ευθύς ύστερα από τον Καζάζη, θα διδάσκω και εγώ στο Πανεπιστήμιο και όταν παραιτηθεί ο Καζάζης διορίζομαι Καθηγητής, διότι δεν υπάρχει άλλος». Σε άλλη επιστολή προς τη μητέρα του έγραφε σχετικά: «Η μελέτη διπλασιάστηκε τώρα, γιατί έγραψα του Καζάζη πως θέλω να μου ορίσει εποχή να δώσω εξετάσεις για υφηγητής του Πανεπιστημίου της Αθήνας στη Φιλοσοφία του Δικαίου. Κ έτσι όταν θάρθω να Σας βρω να έχω ένα τίτλο παραπάνω. Αν μείνω στην Αθήνα έπειτα θα διδάσκω στο Πανεπιστήμιο κ όταν πεθάνει ο Καζάζης θα γίνω καθηγητής του Πανεπιστημίου. Και γι’ αυτό εργάζομαι φοβερά τώρα…».Όμως η έδρα χήρευσε νωρίτερα από ό,τι υπολόγιζε ο Καζαντζάκης, γιατί το 1910 ο καθηγητής του εξελέγη βουλευτής. Έτσι ο Καζαντζάκης έμεινε χωρίς εισηγητή και δεν υποστήριξε ποτέ τη διατριβή του επί υφηγεσία.

 

Αναζητώντας πανεπιστημιακή έδρα (1933)

 

Αρκετά χρόνια αργότερα, το 1933, όταν μετέφρασε τη Θεία Κωμωδία, ο Καζαντζάκης πάλι σκέφθηκε ότι θα μπορούσε ίσως να διεκδικήσει πανεπιστημιακή έδρα, αυτή όμως τη φορά όχι της Νομικής αλλά της Φιλοσοφικής. Θεώρησε ότι θα μπορούσε να καταλάβει έδρα μιας ξένης φιλολογίας, προφανώς ιταλικής (λόγω της μεταφράσεως του δαντικού έργου) ή της ρωσικής. Αυτό διαφαίνεται από επιστολή του προς την Ελένη Καζαντζάκη (18 Σεπτεμβρίου 1933), όπου σημείωνε: «Αν βρίσκομαι στην Ελλάδα και θελήσω, σίγουρα κάτι θα γίνει. Πιθανόν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο των ξένων φιλολογιών». Τέτοια δυστυχώς δυνατότητα δεν του προσφέρθηκε τότε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου κατά τη δεκαετία του 30 υπήρχαν ξένοι επισκέπτες καθηγητές που δίδασκαν τα σχετικά μαθήματα: Ιταλική Φιλολογία ο Vincenzo Biagi, Γαλλική ο Henri Cottez, Γερμανική ο Rudolf Fahrner, και Αγγλική ο Laurence Binyon.




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!