| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Απαξίωση ή καταξίωση του Πανεπιστημίου;

Ζώρα

Δημοσίευση: 19-02-2011 - Στήλη: ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ - Φύλλο:171


Μέχρι σήμερα –και προφανώς και στο μέλλον– ένας από τους βασικότερους παράγοντες που διαμόρφωσαν τις πολιτιστικές και επιστημονικές συνιστώσες του νεοελληνικού κράτους και τις δομές της κοινωνικής του ταυτότητας ήταν το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Λόγω αρχαιότητας, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο έχει τα πρωτεία (με αριθμητικά τουλάχιστον κριτήρια) έναντι των υπολοίπων Α.Ε.Ι., αφού επί σχεδόν ένα αιώνα ήταν το μόνο, μαζί με το Μετσόβιο Πολυτεχνείο, που θεράπευαν τις επιστήμες σε επίπεδο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ειδικότερα, το Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξαιτίας των κλάδων του επιστητού που θεραπεύονται στις πέντε Σχολές του, καθώς και στα νεότερα ανεξάρτητα Τμήματα, αποτέλεσε φυτώριο όχι μόνων κορυφαίων επιστημόνων και ανθρώπων του πνεύματος και της τέχνης, αλλά και των περισσοτέρων πολιτικών ανδρών και γυναικών που βρέθηκαν να κρατούν τα ηνία της χώρας. Η συντριπτική πλειοψηφία των Προέδρων της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Πρωθυπουργών σπούδασαν στη Νομική Σχολή Αθηνών. Θυμίζουμε, ενδεικτικά, ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκανε την εγγραφή του στη Νομική Σχολή, στις 8 Oκτωβρίου 1882. Η σχετική απόδειξη πληρωμής του δικαιώματος εγγραφής φυλάσσεται στο Μουσείο του Πανεπιστημίου και έχει ως εξής: «Πρυτανεία του Εθνικού Πανεπιστημίου. O κ. Ελευθ. Βενιζέλος επλήρωσεν εις το γραφείον του Πανεπιστημίου διά την εγγραφήν τού εισιτηρίου του δραχμάς δέκα. Αθήνησι, τη 8 Oκτωβρίου 1882. O Ταμίας του Πανεπιστημίου». Στις 16 Ιανουαρίου 1887, ο Ελευθέριος Βενιζέλος υποβλήθηκε με επιτυχία σε γραπτές και προφορικές εξετάσεις για τη λήψη του πτυχίου (που εκείνη την εποχή ταυτιζόταν με διδακτορικό τίτλο) της Νομικής Σχολής. Συγκεκριμένα, στα πρακτικά των πτυχιακών εξετάσεων του 1887, που φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου, έχουν σημειωθεί τα εξής: «Προκλέους Χρ. Παπαρρούπα εκ Πατρών και Ελευθερίου Κ. Βενιζέλου έλεγχος εξετάσεων επί διδακτορία της νομικής γενομένων εν τω Πανεπιστημίω σήμερον την 16ην Ιανουαρίου του 1887 έτους, ημέραν Παρασκευήν και ώραν 3ην μ.μ., ενώπιον των Καθηγητών της Νομικής κ. Κ. Κωστή κοσμήτορος, Π. Παπαρρηγοπουλου, Σ. Στρέϊτ, Ξ. Ψαρά, Α. Κρασσά και Ιω. Ευταξία». Όπως σημειώνεται στη συνέχεια, οι δύο τελειόφοιτοι εξετάσθηκαν στα μαθήματα: «Φυσικόν Δίκαιον, Εισαγωγή και Ιστορία Ρωμαϊκού Δικαίου, Ρωμαϊκόν Δίκαιον, Εμπορικόν Δίκαιον, Διοικητικόν Δίκαιον, Ποινικόν Δίκαιον, Αλληλεθνές και Συνταγματικόν Δίκαιον, Πολιτική Οικονομία, Πολιτική Δικονομία». Τέλος, παρατίθενται τα αποτελέσματα των εξετάσεων: «Μετά δε την εξέτασιν αποχωρησάντων των υποψηφίων Προκλέους Χρ. Παπαρρούπα και Ελευθερίου Κ. Βενιζέλου, οι κκ. Καθηγηταί λαβόντες υπ΄ όψιν το γενικόν πόρισμα των τε εγγράφων και προφορικών εξετάσεων αυτών, αποβάν διά μεν τον Ελευθέριον Κ. Βενιζέλον ίσον τη σημειώσει Λίαν Καλώς, δια δε τον Προκλέα Χρ. Παπαρρούπα ίσον τη σημειώσει Καλώς, η Συνεδρίασις ελύθη τη 5 και 30 μ.μ. ώρα».

Μια δεκαετία αργότερα, φοίτησε στην ίδια σχολή και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, κατά το διάστημα 1895-1898, ενώ κατόπιν συνέχισε τις σπουδές του στα Πανεπιστήμια Χαϊδελβέργης και Βερολίνου.Επίσης και ο Γεώργιος Παπανδρέου φοίτησε στη Νομική Σχολή Αθηνών, από την οποία έλαβε το πτυχίο του το 1909. Συγκεκριμένα, στις 25 Σεπτεμβρίου 1909, πέρασε επιτυχώς τις πτυχιακές του εξετάσεις, ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής καθηγητών. Το σχετικό έγγραφο, που φυλάσσεται στο Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου, έχει ως εξής: «Γεωργίου Παπανδρέου εκ Πατρών Έλεγχος εξετάσεων επί διδακτορία της Νομικής, γενομένων εν τω Πανεπιστημίω σήμερον τη 25η Σεπτεμβρίου 1909 ημέρα Παρασκευή και ώρα 3η μ.μ. ενώπιον των καθηγητών αυτής κ.κ. 1) Κ. Πολυγένους, του Ρωμ. Δικαίου, Κοσμήτορος, 2) Ν. Δαμασκηνού, του Εμπορικού Δικαίου, 3) Δ. Θεοφανοπούλου, του Ρωμ. Δικαίου, 4) Α. Κρασσά, του Ρωμ. Δικαίου, 5) Ν. Καζάζη, της Φιλοσοφίας και Εγκυκλ. Του Δικαίου και προσωρινώς της Πολιτ. Oικονομίας, 6) Ι. Ευταξίου, του Εκκλησιαστ. Δικαίου, 7) Γ. Ι. Αγγελοπούλου, του Διοικητικού Δικαίου, 8) Γ. Στρέϊτ, του Δημοσίου και Iδιωτ. Διεθνούς Δικαίου (απών), 9) Ν. Γουναράκη, του Ποινικού Δικαίου και της Ποιν. Δικονομίας (απών), 10) Α. Ανδρεάδη, της Δημοσιονομίας και στατιστικής (απών). Μετά την εξέτασιν, αποχωρήσαντος του υποψηφίου Γεωργ. Παπανδρέου οι κ.κ. καθηγηταί, λαβόντες υπ΄ όψιν τάς τε εγγράφους και προφορικάς εξετάσεις αυτού, εξήγαγον το γενικόν πόρισμα της βαθμολογίας, αποβάν ίσον τη σημειώσει Λίαν Καλώς. O Κοσμήτωρ Κ. Πολυγένης. Oι Καθηγηταί».

Μια δεκαετία αργότερα, το 1918, αποφοίτησε με άριστα από τη Νομική Σχολή ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, ενώ το 1929 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ της ίδιας Σχολής (στην οποία αργότερα έγινε καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου).

Κατά το ίδιο έτος ολοκλήρωσε τις σπουδές του ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Στο Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών σώζεται το πρακτικό των πτυχιακών εξετάσεών του. Από το έγγραφο προκύπτει ότι, στις 13 Δεκεμβρίου 1929, ημέρα Παρασκευή και ώρα 4 μ.μ., τον εξέτασαν οι καθηγητές Κ. Πολυγένης, Δ. Παππούλιας, Γ. Μπαλής στο Αστικό Δίκαιο, ο Θρ. Πετιμεζάς στο Εμπορικό, ο Κ. Ράλλης στο Εκκλησιαστικό, ο Μαριδάκης στο Ιδιωτικό Διεθνές, ο Κ. Ράμμος και ο Π. Γιωτόπουλος στο Ποινικό, ο Μ. Λιβαδάς στην Πολιτική Δικονομία, ενώ τον υπέβαλαν και σε γραπτές εξετάσεις στο Αστικό και το Εκκλησιαστικό Δίκαιο. «Μετά την εξέτασιν, αποχωρήσαντος του υποψηφίου Κωνσταντίνου Γ. Καραμανλή, οι κ.κ. καθηγηταί, λαβόντες υπ’ όψιν τον ως άνω πίνακα, εξήγαγον συμφώνως τω άρθρω 16 του Β. Διατάγματος της 17/24 Αυγούστου 1912 το γενικόν πόρισμα της βαθμολογίας αποβάν ίσον τη σημειώσει Καλώς 6». Αξίζει να σημειωθεί ότι τους υψηλότερους βαθμούς τους έλαβε στο Ποινικό Δίκαιο (9) από τον καθηγητή Γιωτόπουλο και στην Πολιτική Δικονομία από τον Μ. Λιβαδά (8).

Κατά την επόμενη δεκαετία αποφοίτησαν από την ίδια Σχολή ο Γεώργιος Ράλλης (1939) και ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης (1940).

Απόφοιτοι της Νομικής Σχολής υπήρξαν επίσης δύο Πρόεδροι της Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Στεφανόπουλος και ο Κάρολος Παπούλιας, οι οποίοι και έλαβαν τον τίτλο του Επίτιμου διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, στις 26 Νοεμβρίου 2000 και στις 8 Φεβρουαρίου 2008, αντίστοιχα, όπως τον είχαν λάβει, κατά καιρούς, και άλλοι παλαιότεροι πολιτικοί (Ελευθέριος Βενιζέλος, Αλέξανδρος Παπαναστασίου, Γεώργιος Παπανδρέου, Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Κωνσταντίνος Καραμανλής, Κωνσταντίνος Τσάτσος).

Μήπως όμως σήμερα το αρχαιότερο πνευματικό Ίδρυμα της χώρας δεν αποτελεί πόλο έλξης για τους μέλλοντες πολιτικούς; Μήπως θεωρούν ότι τα εφόδια που τους παρέχουν τα Πανεπιστήμια της ημεδαπής δεν είναι επαρκή και υπολείπονται εκείνων που προσφέρουν τα Πανεπιστήμια της αλλοδαπής; Μάλλον τα στοιχεία διαψεύδουν αυτές τις εικασίες και τις όποιες μομφές ρίχνουν κάποιοι εναντίον του Πανεπιστημίου Αθηνών και των άλλων δημόσιων Α.Ε.Ι. Με βάση την Απογραφή βιογραφικών σημειωμάτων των βουλευτών του Ελληνικού Κοινοβουλίου, κατά το διάστημα 2007-2009, διεξήχθη στατιστική έρευνα από την ομάδα parlSTATS09.

Σύμφωνα με αυτήν, οι περισσότεροι βουλευτές διαθέτουν πτυχίο από Α.Ε.Ι., σε ποσοστό 88,6%, και ειδικότερα ως εξής: από το Πανεπιστήμιο Αθηνών 32,3%, από το Αριστοτέλειο 21,2%, από το Μετσόβιο 5,2%, από άλλα ελληνικά Α.Ε.Ι. 14,7%. Δηλαδή στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι βουλευτές έχουν λάβει ελληνικό πτυχίο, σε ποσοστό περίπου 73.5%, ενώ από Πανεπιστήμια του εξωτερικού μόλις το 9,1% του συνόλου των βουλευτών (απομένει ένα ποσοστό 5.8%, χωρίς διευκρίνιση από πού έχει ληφθεί το πτυχίο, καθώς και ένα 11,4% χωρίς πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης). Επομένως, αν και στα λόγια ορισμένοι πολιτικοί φαίνονται φειδωλοί σε επαίνους, στην πράξη αποδεικνύουν την εμπιστοσύνη τους προς τα ελληνικά Α.Ε.Ι.



Όταν θα φθάσει προς συζήτηση στη Βουλή το νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, θα ήταν καλό οι βουλευτές μας (τουλάχιστον το 73.5%) να θυμηθούν τα φοιτητικά τους χρόνια στα ελληνικά δημόσια Α.Ε.Ι. και να συμφωνήσουν με τη διαπίστωση του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια, ο οποίος όταν του απονεμήθηκε το δίπλωμα του επίτιμου διδάκτορα, στις 8 Φεβρουαρίου 2008, τόνισε: «Αποτελεί ξεχωριστή τιμή για μένα η αναγόρευση μου σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Νομικής, της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η συγκίνησή μου είναι μεγάλη, γιατί εδώ είχα την τύχη να μυηθώ στη νομική επιστήμη, εμπνεόμενος από σπουδαίους πανεπιστημιακούς δασκάλους. Και ήμουν ιδιαίτερα περήφανος, όταν διαπίστωσα, κατά τις σπουδές μου στο εξωτερικό για τη διδακτορική μου διατριβή, ότι τα εφόδια που μου έδωσαν οι δάσκαλοί μου του Καποδιστριακού με είχαν καταστήσει επιστημονικά ισοδύναμο των συναδέλφων μου φημισμένων ευρωπαϊκών πανεπιστημίων». Σύμφωνα με τα λεγόμενα του Προέδρου της Δημοκρατίας, οι γνώσεις που απέκτησε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών δεν υστερούσαν σε σύγκριση με τις παρεχόμενες στο εξωτερικό, στα Πανεπιστήμια του Μιλάνου και της Κολωνίας, αλλά αντίθετα υπήρξαν πολύτιμες για την περαιτέρω επιστημονική του δραστηριότητα στο εξωτερικό. Αυτά ακριβώς τα λόγια του πρώτου πολίτη της χώρας είναι δηλωτικά της καταξίωσης του Πανεπιστημίου, καταξίωσης που έμπρακτα αποδεικνύεται και από την επιμονή των περισσότερων πολιτών να στέλνουν τα παιδιά τους να σπουδάσουν στα Πανεπιστήμια της χώρας μας.




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!