| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Tο «θαύμα» της Xιλής διαδέχεται ο προβληματισμός

Της ΤΑΤΙΑΝΑΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ

Δημοσίευση: 21-02-2011 - Στήλη: ΡΕΠΟΡΤΑΖ - Φύλλο:169




Ολόκληρη η υφήλιος παρακολούθησε για 69 ημέρες με κομμένη την ανάσα, την ιστορία εγκλωβισμού και διάσωσης των 33, διάσημων πλέον, μεταλλωρύχων από την Χιλή. Παράλληλα ο κόσμος έκπληκτος παρακολούθησε το εξής παράδοξο: στην ίδια χώρα που πραγματοποιήθηκε μία άρτια συντονισμένη και εκτελεσμένη επιχείρηση κάνοντας χρήση υψηλού επιπέδου τεχνολογίας, επικρατούν τόσο επισφαλείς συνθήκες εργασίας.

Το ατύχημα έφερε στην επιφάνεια την άλλη όψη που μέχρι τώρα λίγοι γνώριζαν και ακόμα λιγότεροι κατήγγελλαν. Στο ορυχείο Σαν Χοσέ όχι μόνο δεν είχαν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι εξασφάλισης της ασφαλούς λειτουργίας του, αλλά απουσίαζαν αυτονόητα μέτρα ασφαλείας όπως σκάλα στο φρεάτιο εξαερισμού από όπου θα μπορούσαν να βγουν οι εργάτες. Το γεγονός ότι οι εργάτες του ορυχείου αυτοαποκαλούνταν «καμικάζι» σκιαγραφεί παραστατικά της συνθήκες εργασίας τους.

Το να τους παρακολουθεί κανείς να χαρακτηρίζουν τον χώρο εργασία τους ως «ρώσικη ρουλέτα» και να διηγούνται με φυσικότητα ότι ανά πάσα στιγμή γνωρίζουν ότι κάτι μπορεί να τους συμβεί, σίγουρα σοκάρει εμάς που βρισκόμαστε τόσο μακριά από τον τρόπο ζωής τους. Η Χιλή είναι η μεγαλύτερη χώρα στην εξόρυξη και εξαγωγή χρυσού και χαλκού. Σύμφωνα με την Χιλιανή μεταλλευτική και γεωλογική υπηρεσία, ετησίως 34 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους, «αθόρυβα», θα λέγαμε, μέχρι και σήμερα.

Η τεχνολογία της διάσωσης
Το μεγάλο στοίχημα διάσωσης και των 33 εγκλωβισμένων κερδήθηκε χάρη στη σύμπραξη επιστημόνων της ΝΑSA, μηχανικών, γιατρών και ψυχολόγων, που επιστράτευαν την επιστημονική γνώση σε μία πρωτοφανή επιχείρηση. Ο «αφανής ήρωας» της διάσωσης δεν είναι άλλος από τον «Φοίνικα», την ειδική κάψουλα που απεγκλώβισε τους μεταλλωρύχους. Ζυγίζει 420 κιλά, έχει κατασκευαστεί από ατσάλι και έχει μήκος περίπου τρία μέτρα. Η κάψουλα κατασκευάστηκε κατά παραγγελία από μηχανικούς της NASA και το Χιλιανό Ναυτικό.

Παράλληλα η NASA προσέφερε ένα ειδικό πρόγραμμα διατροφής στους παγιδευμένους για να αποτραπεί η τάση προς εμετό, καθώς η κάψουλα θα στριφογύριζε 10 με 12 φορές κατά την ανάδυσή της από τα έγκατα της γης. Αναφερόμενοι στην ομολογουμένως αξιοθαύμαστη τεχνολογία της διάσωσης δεν θα πρέπει να παραλείψουμε τους κυλίνδρους επικοινωνίας, τα λεγόμενα περιστέρια (palomas). Τα περιστέρια είναι ένα σύστημα από σωλήνες με διάμετρο 8,5 εκατοστά, που εξασφάλιζε επικοινωνία, μεταφορά υλικών και παροχή οξυγόνου. Μέσα σε κάθε σωλήνα ταξίδευε ένας κύλινδρος κλειστός από τις δύο μεριές αγκιστρωμένος σε ένα βίντσι. Το αντικείμενο ταξίδευε με αυτό τον τρόπο με ταχύτητα ενός μέτρου το δευτερόλεπτο, έτσι σε 15 λεπτά μεταφερόταν το φορτίο του κυλίνδρου, μέσα σε μεταλλικά κουτιά 3, 5 και 8 εκατοστών. Οι παγιδευμένοι άνοιγαν τον κύλινδρο και έπαιρναν τις προμήθειες. Τα διθυραμβικά σχόλια από μέρους της πλειοψηφίας των Μ.Μ.Ε. είναι γνωστά σε όλους μας. Ήταν τόση η προσήλωση των μέσων αλλά και των πολιτικών φορέων στο «τεχνολογικό θαύμα», που ίσως και εμείς οι ίδιοι ξεχνούσαμε να ρωτήσουμε το αυτονόητο: «πού βρίσκονται οι ιθύνοντες»; Η περίπτωση της Χιλής δεν είναι μία φυσική καταστροφή όπου για την αντιμετώπισή της, τεχνολογία και επιστήμη συνεργάστηκαν πηγαίνοντας τον άνθρωπο ένα βήμα πιο μπροστά. Είναι ένα (παρ’ ολίγον) έγκλημα ανθρώπινης αδιαφορίας στο οποίο η τεχνολογία κλήθηκε κατόπιν εορτής να δώσει την λύση. Πέρα όμως από εγκληματική αμέλεια ο εγκλωβισμός των μεταλλωρύχων εξελίχθηκε σε ένα θέαμα και ευκαιρία κέρδους και προβολής για πολλούς.

Το «θέαμα» και οι επόμενες μέρες
Η εκπομπή «Εμπόλεμη Ζώνη» του γνωστού δημοσιογράφου Σωτήρη Δανέζη ήταν διαφωτιστική για τις πραγματικές βάσεις του περιστατικού. Το ατύχημα και το γεγονός ότι όλοι οι εγκλωβισμένοι ήταν ζωντανοί, αποτέλεσε πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ξεκινήσει ένα επικοινωνιακό παιχνίδι. Στον βωμό αυτού του παιχνιδιού, η είδηση ότι βρέθηκαν ζωντανοί οι μεταλλωρύχοι καθυστέρησε κατά 5 ολόκληρες ώρες να γνωστοποιηθεί στους συγγενείς, που περνούσαν ώρες ασύλληπτης αγωνίας έξω από τον τόπο του ατυχήματος. Ο λόγος ήταν ότι περίμεναν να καταφθάσει ο Πρόεδρος της χώρας και να καταγραφεί από τις κάμερες ως συμμετέχων την ώρα της ανακοίνωσης.

Την ίδια στιγμή τρία γεωτρύπανα γνωστών εταιρειών ξεκίνησαν τον ανταγωνισμό για το ποιο θα φτάσει πρώτο στους μεταλλωρύχους. Εννοείται πως άνθρωποι του Χόλυγουντ ήταν ήδη εκεί κάνοντας δηλώσεις στην κάμερα, ότι μία εταιρεία παραγωγής έχει κιόλας βρεθεί για το γύρισμα ταινίας. Είτε πρόκειται για τον Χιλιανό Πρόεδρο, ο οποίος στις συναντήσεις του με αρχηγούς άλλων κρατών επιδείκνυε το χαρτί με το μήνυμα των μεταλλωρύχων ότι είναι ζωντανοί, είτε πρόκειται για συγγενείς των εγκλωβισμένων που βρήκαν ευκαιρία να εμφανιστούν σε τηλεπαιχνίδια, είτε πρόκειται για εταιρείες που υπόσχονταν να διαθέσουν προμήθειες υπέρ των παγιδευμένων με την προϋπόθεση να αναφερθεί το όνομά τους στον τηλεοπτικό αέρα, για έναν τρομακτικά μεγάλο αριθμό ανθρώπων η κατάρρευση του ορυχείου ήταν μία χρυσή ευκαιρία. Όλα αυτά την στιγμή που 33 άνθρωποι βρίσκονταν θαμμένοι στα 700 μέτρα κάτω από την Γη.

Οι μεταλλωρύχοι καλούνται τώρα, μετά από την περιπέτεια που πέρασαν, να πρωταγωνιστήσουν σε αυτό το παιχνίδι. Ξαφνικά βρίσκουν τους εαυτούς τους διάσημους, περιζήτητους και επικοινωνιακά εκμεταλλεύσιμους. Η επιστήμη τώρα πρέπει να δείξει το ανθρώπινο πρόσωπό της και τώρα είναι η στιγμή οι ειδικοί να σταθούν δίπλα τους, προστατεύοντάς τους.

Το γεγονός του Σαν Χοσέ μάς έκανε να σκεφτούμε πολλά πράγματα. Ένα από αυτά είναι ποιος είναι ο ρόλος της επιστήμης και τι τεχνολογία θέλουμε; Τι νόημα έχει η εξέλιξη εάν δεν χρησιμοποιούμε τις τεχνολογικές ανακαλύψεις για να κάνουμε τη ζωή μας ασφαλέστερη και καλύτερη; Ίσως εάν όλοι εμείς καταγράψουμε στη συνείδησή μας –και κατ’ επέκταση στην ιστορία– τον εγκλωβισμό των μεταλλωρύχων ως ένα τραγικό ανθρώπινο παράπτωμα και όχι σαν έναν θρίαμβο της ανθρώπινης τεχνολογίας, μπορέσουμε να αποτρέψουμε να συμβούν παρόμοια «λάθη».




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!