| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Σχέδιο Αθηνά: Χωρίς όραμα - Τοπικά συμφέροντα, παράδοξα και παράλογα

Δημοσίευση: 20-03-2013 - Στήλη: ΡΕΠΟΡΤΑΖ - Φύλλο:193




Με το σχέδιο «Αθηνά» στο κέντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης και τους υπουργούς της κυβέρνησης να συναγωνίζονται στο ποιος θα καταθέσει την πιο… ριζοσπαστική πρόταση, τα πανεπιστήμια της χώρας μπαίνουν σε μια νέα περίοδο, με το μέλλον τους αβέβαιο. Με όλες τους τις δυνάμεις ωστόσο, οι διοικήσεις των Ιδρυμάτων παλεύουν ώστε να κρατήσουν το επίπεδο της διδασκαλίας στο εσωτερικό τους υψηλό παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός τους μειώθηκε στο 50% σε σχέση με εκείνον του 2009 ενώ στο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο, που ψηφίσθηκε προσφάτως προβλέπονται και νέες περικοπές!

 

Σε μια περίοδο κρίσιμη για τη χώρα, η Σύνοδος Πρυτάνεων των ελληνικών πανεπιστημίων έλαβε τελικά τις τελικές προτάσεις του υπουργείου Παιδείας για τα θέματα χωροταξικής αναδιάρθρωσης της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας, ελπίζοντας ότι παρά την έλλειψη στήριξης από την Πολιτεία τα ανώτατα Ιδρύματα θα φτάσουν τελικά στο… νήμα.

 

 


 

Ηγουμενίτσα, Σέρρες, Αγρίνιο, Πάτρα, Θεσσαλονίκη. Ξάδελφοι, βουλευτές, ακαδημαϊκοί φίλοι, πολιτικές επιρροές.

Ολόκληρη η Ελλάδα περιστρέφεται γύρω από το περίφημο σχέδιο «Αθηνά» περί αναδιάρθρωσης της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας. Ένα σχέδιο που όπως αποτελεί νομοθετικό «παιδί» μόνο του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, καθώς τα δυο άλλα κόμματα της συγκυβέρνησης, το ΠαΣοΚ και η ΔΗΜΑΡ έχουν κρατήσει τις αποστάσεις τους και μάλιστα έχουν εκφράσει αμφιβολίες περί της ύπαρξης ακαδημαϊκών κριτηρίων, προβάλλοντας την πιθανότητα να κυριαρχούν τελικά τα τοπικιστικά κριτήρια και οι πολιτικές σκοπιμότητες γύρω από το κλείσιμο κάποιων τμημάτων και τη μεταφορά άλλων.

Η ανώτατη εκπαίδευση της χώρας, βέβαια, αναμφίβολα χρειαζόταν εξορθολογισμό και αναδιάρθρωση. Εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και της πολιτικής ζωής της χώρας ωστόσο, ξιφούλκησαν τις προηγούμενες ημέρες, για τα κριτήρια με τα οποία ολοκληρώθηκε και προωθείται το σχέδιο «Αθηνά», που όπως είναι φυσικό θα έπρεπε να έχει προωθηθεί πριν την αλλαγή του νέου νόμου για τη διοίκηση των πανεπιστημίων.

Στο τελικό σχέδιο «Αθηνά» οι μόνες χωρίς καμία λογική αλλαγές για το Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι ότι το τμήμα Σλαβικών σπουδών παραμένει στη Φιλοσοφική Σχολή και το τμήμα Τουρκικών και Ασιατικών σπουδών εντάσσεται τελικά στη Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Σπουδών.

Ακόμα, τα ξενόγλωσσα τμήματα εντάσσονται ως κατευθύνσεις σε μία νέα μονοτμηματική Σχολή, τη Σχολή Ξένων Γλωσσών και Φιλολογιών, ενώ νέο κύκλο αντιδράσεων προκάλεσε και η «απορρόφηση» του επιτυχημένου προγράμματος Ψυχολογίας από το Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας (ΦΠΨ) της Φιλοσοφικής Σχολής.

Όλα αυτά ενώ τα πανεπιστήμια προσπαθούν να εφαρμόσουν ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, που όπως έλεγαν τις προηγούμενες ημέρες έγκυροι νομικοί που μίλησαν στο «Εδώ πανεπιστήμιο»: «Δεν έχει καμία διάταξη που μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς να θέτει μείζονα ερμηνευτικά προβλήματα»…

Το σχέδιο «Αθηνά» παρουσιάστηκε τελικά στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής με αλλαγές αλλά χωρίς μετακίνηση από τη βασική φιλοσοφία του. Σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι σε 28 τμήματα Τ.Ε.Ι. η «Αθηνά» παίρνει μεταβατικό χαρακτήρα μέχρι να ολοκληρώσουν οι νυν σπουδαστές τους τις σπουδές τους, ώστε να αποφευχθεί το κόστος των μετακινήσεων και η ψυχολογική φθορά για τους νέους και τις νέες. Έτσι τα τμήματα αυτά θα λειτουργήσουν σε μεταβατικό καθεστώς ώς το τέλος του ακαδημαϊκού έτους 2017-2018.

Συνολικά μένουν στη χώρα με την «Αθηνά» 384 τμήματα, 134 στα Τ.Ε.Ι. και 250 στα πανεπιστήμια. Αυτά σε 21 πανεπιστήμια και 13

Τ.Ε.Ι.

Στην Θεσσαλονίκη δεν μεταφέρονται στις Σέρρες τα τμήματα Οχημάτων, Λογιστικής, Πληροφορικής, Εμπορίας και διαφήμισης και Τουριστικών επιχειρήσεων. Επίσης δεν μεταφέρονται στο Μεσολόγγι τμήματα του Πανεπιστημίου Πατρών.

Το Τ.Ε.Ι. της Πάτρας και το Τ.Ε.Ι. Μεσολογγίου ενοποιούνται στο Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων νήσων, με το όνομα «Διονύσιος Σολωμός».

Ειδικά το θέμα του Τ.Ε.Ι. Σερρών αποδείχθηκε τις προηγούμενες ημέρες «αγκάθι» στη διαδικασία, ειδικά όταν ο πρόεδρος του Τ.Ε.Ι. της πόλης ανέφερε ότι ο Κώστας Καραμανλής ο νεότερος (γιος του Αχιλλέα Καραμανλή) βοήθησε ώστε να ενδυναμωθεί το τοπικό Τ.Ε.Ι. με μεταφορά σπουδαστών και τμημάτων από τη Θεσσαλονίκη.

Έτσι, τελικά επανεξετάστηκε και δεν θα μεταφερθούν τελικά στο Τ.Ε.Ι. Σερρών τμήματα του Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης.

Επίσης ανακοινώθηκε ότι στις περιπτώσεις σπουδαστών Τ.Ε.Ι. που βρίσκονται στην πτυχιακή σε τμήμα που συγχωνεύεται, θα πάρουν το πτυχίο τους από το παλαιό τμήμα και όχι από το καινούργιο τμήμα με το οποίο συγχωνεύεται.

Στο σχέδιο «Αθηνά» παραμένει βέβαια ο σχεδιασμός του Ομοσπονδιακού Πανεπιστημίου «Αδαμάντιος Κοραής», που θα εφαρμοστεί μόνο στην πρωτεύουσα, με την ενσωμάτωση πέντε πανεπιστημίων: Οικονομικό Αθηνών, Πάντειο, Πειραιώς, Χαροκόπειο και Γεωπονικό. Τα Ιδρύματα αυτά ωστόσο θα διατηρήσουν την ακαδημαϊκή αυτοτέλειά τους, τις πρυτανικές αρχές και τα Συμβούλιά τους.

Ο κ. Αρβανιτόπουλος δήλωσε ακόμη ότι επόμενο βήμα για την κυβέρνηση είναι η επιστημονική κατάταξη των πανεπιστημίων, βάσει της αξιολόγησής τους και η δυνατότητα από την πλευρά τους να γίνουν ανταγωνιστικά και να προσελκύσουν φοιτητές από άλλες χώρες.

Στα δικαστήρια…


Πάντως, πανεπιστημιακοί αλλά και οι καθηγητές των Τ.Ε.Ι. αποφάσισαν να προσφύγουν στα Ευρωπαϊκά δικαστήρια για την «Αθηνά», ενώ στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, κίνηση καθηγητών οδήγησε στη συλλογή 13.000 υπογραφών μέσα σε μια εβδομάδα από πανεπιστήμια αλλά και πολίτες άλλων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά της ενοποίησης των τμημάτων ξένων Φιλολογιών του Ιδρύματος.

Ο Σύλλογος Διδακτικού Προσωπικού της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποίησε σειρά εκδηλώσεων για το θέμα τις προηγούμενες ημέρες με τη συμμετοχή καθηγητών, φοιτητών και διοικητικών υπαλλήλων του Ιδρύματος.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά σε κείμενο που εξέδωσαν οι διοργανωτές της εκδήλωσης, «όλες οι συνιστώσες της πανεπιστημιακής κοινότητας δήλωσαν έτοιμες να συνεχίσουν με πολύμορφες κινητοποιήσεις τον αγώνα τους για να διατηρηθεί η αυτοτέλεια και αυτονομία των Τμημάτων της Σχολής».

Η Ψυχολογία

 

«Πρόκειται για ρύθμιση που δεν ανταποκρίνεται ούτε στο ακαδημαϊκό ούτε στο κοινωνικό ούτε στο λειτουργικό κριτήριο, αφού το Πρόγραμμα Ψυχολογίας του ΦΠΨ χορηγεί από το 1983 πτυχίο αυτόνομο στην Ψυχολογία, ισότιμο των πτυχίων Ψυχολογίας που χορηγούν τα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης, το Πάντειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης» αναφέρουν σε επιστολή τους προς τον πρύτανη του Ιδρύματος κ. Θεοδόση Πελεγρίνη, ο πρόεδρος του Τμήματος κ. Γεώργιος Σπανός και ο διευθυντής του προγράμματος Ψυχολογίας κ. Κλήμης Ναυρίδης. Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου διαβίβασε την επιστολή αυτή στο Υπουργείο Παιδείας με την παράκληση να γίνει αποδεκτό το αίτημα.

Όχι στην Ομοσπονδιοποίηση

Την αντίθεσή τους στην ομοσπονδοποίηση των Ιδρυμάτων τους εξέφρασαν όμως και οι πρυτάνεις των πέντε πανεπιστημίων που θα συνδεθούν διοικητικά (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθήνας, Πειραιώς, Πάντειο, Γεωπονικό και Χαροκόπειο), όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση που εκδόθηκε από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Οι πρυτάνεις αναφέρθηκαν στο περιεχόμενο σχετικών συναντήσεών τους με την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και τους πολιτικούς αρχηγούς του ΠαΣοΚ και της ΔΗΜΑΡ.

Το ψήφισμα των Πρυτάνεων

Με το σχέδιο «Αθηνά» ασχολήθηκαν όμως και οι πρυτάνεις των πανεπιστημίων σε ψήφισμα που εξέδωσαν στην τελευταία Σύνοδό τους. Χαρακτήρισαν δε το σχέδιο «βεβιασμένο και ατεκμηρίωτο σχεδιασμό» που θίγει την αυτοτέλεια των Ιδρυμάτων τους και πρόσθεσαν ότι θεωρούν αυτονόητη την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων από την πλευρά τους προς το Υπουργείο Παιδείας. «Η λειτουργία των Πανεπιστημίων έχει απορρυθμιστεί λόγω των ήδη διαπιστωμένων θεσμικών ζητημάτων που ανέκυψαν από την εφαρμογή των νόμων 4009/2011 και 4076/2012 και τα οποία πλήττουν την αυτοδιοίκηση των Ιδρυμάτων και τη διασφάλιση των όρων της εύρυθμης λειτουργίας τους» αναφέρεται στο ψήφισμα που εξέδωσε η Σύνοδος Πρυτάνεων.

«Ενδεικτικά, αναφέρεται η επικάλυψη αρμοδιοτήτων των οργάνων διοίκησης, όπως του Πρύτανη και της Συγκλήτου με εκείνες του Συμβουλίου του Ιδρύματος. Το Συντονιστικό όργανο της Συνόδου αναλαμβάνει την καταγραφή των προβλημάτων απορρύθμισης και την άμεση κατάθεση κανονιστικών ρυθμίσεων για την επίλυσή τους» συνεχίζει το ψήφισμα.

«Η δραστική συρρίκνωση της κρατικής επιχορήγησης των Πανεπιστημίων, οι θεσμικές δυσχέρειες έγκαιρης έγκρισης των προϋπολογισμών τους, καθώς και τα διαρκή νομοθετικά και γραφειοκρατικά εμπόδια για την απαιτούμενη απορρόφηση ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες τους, έχουν θέσει σοβαρότατο θέμα συνέχισης της παρεχόμενης εκπαίδευσης στο Ελληνικό Δημόσιο Πανεπιστήμιο» αναφέρεται στο κείμενο. «Όσον αφορά στο σχέδιο «Αθηνά», η Σύνοδος των Πρυτάνεων επισημαίνει τα προβλήματα που δημιουργεί ο βεβιασμένος και ατεκμηρίωτος σχεδιασμός, ιδιαίτερα όταν αυτός οδηγεί σε κατάργηση ή συγχώνευση Πανεπιστημίων, του κατά τα άλλα αναγκαίου εξορθολογισμού της Ανώτατης Εκπαίδευσης, ο οποίος θίγει την οικονομική, θεσμική και διοικητική αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων με συνέπειες για την εκπαίδευση, την έρευνα και την ανάπτυξη της χώρας» δηλώνουν οι πρυτάνεις.

Είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι τεκμηριωμένες προτάσεις των Πανεπιστημίων. Ειδικά για το σχέδιο «Αδαμάντιος Κοραής» επισημαίνεται ότι τα Πανεπιστήμια θα μπορούσαν να θεσμοθετήσουν συνεργατικές δράσεις με την ελεύθερη βούληση των Ανώτατων Ακαδημαϊκών Οργάνων τους και όχι όπως προτείνεται και μάλιστα κατά παράβαση των οικείων συνταγματικών διατάξεων» συνεχίζει το ψήφισμα.

Ενστάσεις από ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ

Ο τομέας παιδείας του ΠαΣοΚ έκανε λόγο για«αιτιολογημένες εξαιρέσεις» και παραβίαση των γενικών κριτηρίων και αρχών που πρέπει να διέπουν ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης της ανώτατης εκπαίδευσης της χώρας, σχολιάζοντας το σχέδιο «Αθηνά» στην αρχική του μορφή.

Τα μέλη του τομέα Παιδείας κάλεσαν την ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας «να παρουσιάσει την ειδική επιστημονική τεκμηρίωση για το σχέδιο «Αθηνά» και να αιτιολογηθούν πλήρως οι «ειδικές μεταχειρίσεις»».

«Η κοινοβουλευτική ομάδα του ΠαΣοΚ εμμένει στη βασική της θέση ότι υφίσταται άμεση ανάγκη αναδιάρθρωσης του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας» αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση που εκδόθηκε.

Αλλά η προσπάθεια αυτή, όπως τονίστηκε, πρέπει να ενταχθεί σε έναν συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό για την ανώτατη εκπαίδευση και την έρευνα σε συνδυασμό με τις αναπτυξιακές προτεραιότητες της χώρας και να στηριχθεί σε αξιολόγηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από την ΑΔΙΠ και σε ειδικό χωροταξικό σχεδιασμό ανά περιφέρεια. Ζητήθηκε μεταξύ άλλων, να εξηγηθεί:
α) γιατί συγχωνεύονται τμήματα με σαφώς διακριτά επιστημονικά αντικείμενα, ακόμη και διαφορετική διάρκεια φοίτησης
β) γιατί διατηρούνται μόνο τμηματικά παραρτήματα σε ορισμένες πόλεις και σε άλλες συγχωνεύονται
γ) γιατί διατηρούνται ή δημιουργούνται τμήματα με ελλιπή ή καθόλου στελέχωση, σε ορισμένες περιπτώσεις και σε άλλες όχι.

Αυτές οι επιλογές, αναφέρεται, παραπέμπουν «σε κριτήρια πολιτικών συσχετισμών και όχι ορθολογικής αναδιάρθρωσης!».

«Πρέπει επίσης να εξηγηθεί ποιες είναι οι άμεσες ακαδημαϊκές θεσμικές και διοικητικές ωφέλειες από τη δημιουργία ομόσπονδου πανεπιστημίου ή Τ.Ε.Ι. στον αντίποδα της επιλογής των απευθείας συγχωνεύσεων», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

«Το σχέδιο αυτό οφείλει να διασφαλίζει τους φοιτητές και τα μέλη Δ.Ε.Π. των υπό κατάργηση ή υπό συγχώνευση τμημάτων ως προς την ακαδημαϊκή λειτουργία, τους τίτλους σπουδών και τη φοιτητική μέριμνα» καταλήγει η ανακοίνωση

Σοβαρές ενστάσεις για τη διαδικασία που ακολουθείται στον σχεδιασμό της «Αθηνάς» εξέφρασε και ο τομέας Παιδείας της ΔΗΜΑΡ που ζήτησε το σχέδιο να ψηφιστεί στη Βουλή και να μην προωθηθεί με τη διαδικασία του προεδρικού διατάγματος.

«Η αναδιάρθρωση των Α.Ε.Ι. είναι εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση και δεν μπορεί να είναι στην αποκλειστική αρμοδιότητα της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας. Χρειάζεται η ενεργοποίηση των θεσμικών οργάνων, όπως το ΕΣΥΠ και η ΑΔΙΠ, τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ερωτήθηκαν καν» ανέφεραν οι εκπρόσωποι του κόμματος.

Ο τομέας Παιδείας της ΔΗΜΑΡ ζήτησε εφαρμογή της βάσης του «10» και συγχώνευση ή και κατάργηση των τμημάτων στα οποία περισσότεροι από το 50% των σπουδαστών τους έχουν βαθμολογία κάτω του δέκα, και δημιουργία κοινοπραξιών μεταξύ πανεπιστημίων, Τ.Ε.Ι. και ερευνητικών κέντρων ανά περιφέρεια στη βάση της συνάφειας γνωστικών αντικειμένων, της γεωγραφικής τοποθεσίας, της συνδιαχείρισης υποδομών και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού. Ακόμη εσωτερική αναδιάρθρωση σε μεγάλες Σχολές και τμήματα που ανταποκρίνονται στις επιστημονικές και κοινωνικές εξελίξεις και αξιολόγηση των υποδομών, των διοικητικών υπηρεσιών, του διδακτικού και ερευνητικού έργου και παρακολούθηση της επαγγελματικής αποκατάστασης των αποφοίτων.

Ακόμη το κόμμα πρότεινε οι κοινοπραξίες να μην εξαντλούνται μόνο σε «εκπαιδευτικές» δράσεις, αλλά να επεκταθούν και σε άλλες δραστηριότητες (όπως, π.χ., κοινά προγράμματα σπουδών, κοινές υποδομές, κοινοί ερευνητικοί στόχοι κ.λπ.).

Το συγκεκριμένο ρεπορτάζ καταγράφει τις εξελίξεις μέχρι τις 5/3/2013. Συνεχίζεται...




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!