| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού;

Της Στέλλας Πριοβόλου

Δημοσίευση: 04-07-2013 - Στήλη: ΑΠΟΨΕΙΣ - Φύλλο:197


Ένας υποδειγματικός διάλογος μαθητών των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων

 


Στα Αρσάκεια –Τοσίτσεια σχολεία της χώρας μας λειτουργούν από το 2000 Ομάδες ρητορικής τέχνης. Τα ρητορικά αγωνίσματα χωρίζονται σε ατομικά αγωνίσματα, τα οποία περιλαμβάνουν τον αυθόρμητο λόγο, τον προτρεπτικό λόγο και τη νοηματική ανάγνωση, και σε ομαδικό αγώνισμα που περιλαμβάνει τους διττούς λόγους.


Η συστηματική καλλιέργεια του δημιουργικού προφορικού λόγου στα σχολεία αυτά στόχο έχει τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των μαθητών ώστε να μπορούν να στέκονται σωστά στην κοινωνία, να έχουν την ικανότητα να μιλούν μπροστά σε κοινό, να εκφράζουν τεκμηριωμένες απόψεις και, το κυριότερο, να σέβονται τον συνομιλητή τους και να είναι σε θέση να κάνουν πολιτισμένο διάλογο μαζί του. Παράλληλα, η δημιουργία ομάδων ρητορικής τέχνης δίνει στους μαθητές τη χαρά της ομαδικής προσπάθειας σε μια ουσιαστική και ποιοτική επικοινωνία με πνεύμα συναγωνισμού και όχι ανταγωνισμού. Ο αυθόρμητος λόγος, αυτοσχέδιος λόγος 3-4 λεπτών, δοκιμάζει τη δημιουργική και συνειρμική σκέψη του ομιλητή, γιατί η απόδοση ενός αυθόρμητου λόγου απαιτεί δομή και μεθοδικότητα. Ο προτρεπτικός λόγος , προσχεδιασμένη ομιλία 6 λεπτών, ελέγχει την ικανότητα του ομιλητή να πείσει τους ακροατές του με ορθά δομημένο λόγο και επιχειρηματολογία. Η νοηματική ανάγνωση αναδεικνύει την ικανότητα του ομιλητή να αποδώσει το νόημα πεζού λογοτεχνικού ή δοκιμιακού κειμένου με εκφραστικό τρόπο, καθαρή άρθρωση και επαφή με το κοινό.

Τέλος στο ομαδικό ρητορικό αγώνισμα των διττών λόγων δύο τριμελείς ομάδες μαθητών από διαφορετικά σχολεία καλούνται να επιχειρηματολογήσουν υπέρ ή κατά ενός θέματος από την επικαιρότητα, αναλαμβάνοντας αντίστοιχα τον ρόλο της υποστηρικτικής κυβέρνησης και της ανατρεπτικής αντιπολίτευσης. Οι διττοί λόγοι υπηρετούν τον εποικοδομητικό διάλογο και απαιτούν καλούς ομιλητές αλλά και καλούς ακροατές.

Παρακολούθησα τους διττούς λόγους των μαθητών των Αρσακείων σχολείων με θέμα : «Η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού;» και εντυπωσιάστηκα από τις εύστοχες τοποθετήσεις και τα πειστικά επιχειρήματα των διαλεγομένων. Πιστεύω ότι αξίζει να παραθέσω ενδεικτικά μικρά αποσπάσματα.


ΛΟΓΟΣ: Οι πολιτικοί που εκπροσωπούν τον λαό πρέπει να χαράσσουν συγκεκριμένη πορεία και οι αποφάσεις τους να προκύπτουν από ενδελεχή εξέταση των δεδομένων που διαθέτουν, και στόχο να έχουν την ευημερία του λαού. Οι πολιτικοί δεν πρέπει να στηρίζονται μόνον στην ιδεολογία τους. Ενδεικτικό το παράδειγμα του Χίτλερ, ο οποίος, ακριβώς επειδή στηρίχτηκε σε μη εφικτό όραμα, σε μια δική του «ιδεολογία», οδήγησε την ανθρωπότητα στην καταστροφή. Οι ιδέες πρέπει να είναι πραγματοποιήσιμες. Οι πολιτικοί που λαμβάνουν αποφάσεις με μη ορθολογικά κριτήρια δεν εξυπηρετούν τον λαό και τη δημοκρατία. Αν για παράδειγμα στην Ελλάδα είχαμε ακολουθήσει μια εφικτή οικονομική πολιτική δεν θα καταλήγαμε στη σημερινή κρίση.

Οι πολιτικοί δεν πρέπει να αρκούνται στην προσωρινή ικανοποίηση των πολιτών, γιατί τότε γίνονται λαϊκιστές. Οι αποφάσεις τους πρέπει να έχουν ορίζοντα μακροπρόθεσμο, γιατί είναι προτιμότερο να υπάρχουν βραχυπρόθεσμες δυσκολίες με προοπτική μακροπρόθεσμης συλλογικής ευημερίας παρά το αντίθετο, όπως συνέβη στη χώρα μας με την ευημερία των προηγούμενων χρόνων και την πρωτοφανή κρίση του σήμερα. Οι πολιτικοί μας έγιναν βραχυπρόθεσμα αρεστοί στην κοινωνία, αλλά μακροπρόθεσμα απέτυχαν εξαιτίας της μη ενδελεχούς εξέτασης των δεδομένων που διέθεταν. Τελικά, η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, αλλά το εφικτό δεν είναι πάντα εύκολο.

ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ. Η πολιτική δεν πρέπει να είναι η τέχνη του εφικτού αλλά του θεμιτού. Η κρίση οφείλεται στην έλλειψη του θεμιτού και στην επιδίωξη του εφικτού, δηλαδή, του πραγματοποιήσιμου. Πόσο θεμιτές ήταν οι αρχές του Χίτλερ που οδήγησαν την ανθρωπότητα στην καταστροφή;


Η πολιτική πρέπει να προϋποθέτει τον οραματισμό και όχι μόνον τον πραγματισμό. Οι ιδέες στην πολιτική είναι απαραίτητες και οι πολιτικοί θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι και οι ιδέες που δεν είναι εφικτές μπορούν να γίνουν εφικτές και πραγματοποιήσιμες. Όποιος βλέπει την πολιτική μόνον ως τέχνη του εφικτού δεν έχει όραμα, και η πολιτική χωρίς όραμα δεν είναι πολιτική. Εξάλλου το εφικτό δεν είναι πάντα και θεμιτό, γι’ αυτό και η πολιτική δεν πρέπει να είναι η τέχνη του εφικτού. Κάποτε στο Αρσάκειο φοιτούσαν μόνον κορίτσια, τα οποία καθώς εκπαιδεύονταν με ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα ήθους, αγωγής και τρόπων συμπεριφοράς ονομάστηκαν αρσακειάδες. Μεταφορικά μάλιστα και με ειρωνική διάθεση αρσακειάδες χαρακτηρίζονται οι κοπέλες που διακρίνονται για τη σεμνοτυφία τους (παριστάνουν τις αρσακειάδες). Είναι ευτύχημα το γεγονός ότι από το 1981 φοιτούν στα Αρσάκεια –Τοσίτσεια σχολεία και αγόρια γιατί έτσι δίνεται και σε αυτά η ευκαιρία να μετέχουν στις ομάδες ρητορικής τέχνης που ανοίγει ιδιαίτερες προοπτικές για το μέλλον τους.

Αλήθεια, πόσο ικανοί και αφοσιωμένοι στη δουλειά τους πρέπει να είναι οι καθηγητές αυτών των μαθητών που καταφέρνουν να αντιμετωπίσουν με τόση επιτυχία ένα δύσκολο για την ηλικία και τις εμπειρίες τους εγχείρημα! Και πόσα θα είχαν να διδαχθούν από τις ομάδες ρητορικής τέχνης των μαθητών όσοι καθημερινά αναλίσκονται σε ατέλειωτους και χωρίς ουσία και ευπρέπεια διαλόγους στα πάνελ των τηλεοπτικών καναλιών! Οι ομάδες ρητορικής τέχνης των Αρσακείων Σχολείων αναδεικνύουν, χωρίς αμφιβολία, τη σημασία και τη βαρύτητα της συνολικής «παιδείας» έναντι της μονομερούς «εκπαίδευσης» για τη δημιουργία ενός ουσιαστικού και εποικοδομητικού διαλόγου.

 

Η συστηματική καλλιέργεια του δημιουργικού προφορικού λόγου στα σχολεία αυτά στόχο έχει τη διαμόρφωση της προσωπικότητας των μαθητών ώστε να μπορούν να στέκονται σωστά στην κοινωνία, να έχουν την ικανότητα να μιλούν μπροστά σε κοινό, να εκφράζουν τεκμηριωμένες απόψεις και, το κυριότερο, να σέβονται τον συνομιλητή τους.

 

* Καθηγήτρια ΕΚΠΑ, τ. Ειδική Γραμματέας ΥΠΕΠΘ




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!