| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Το αίτημα αναβάθμισης του μαθήματος της Φιλοσοφίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Του Ανδρέα Κοντοδημόπουλου

Δημοσίευση: 01-11-2012 - Στήλη: ΑΠΟΨΕΙΣ - Φύλλο:189


Tο προαναφερόμενο ζήτημα αποτελεί μία επιτακτική ανάγκη που, κατά τη γνώμη μας,
πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσα στα νέα προγράμματα που θα εκπονηθούν για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, εφόσον και η νέα ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας θα καταπιαστεί σύντομα τόσο με τον στόχο, όσο και με τη διαδικασία της διδασκαλίας των μαθημάτων στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Το μάθημα της Φιλοσοφίας τα τελευταία χρόνια έχει υποβαθμιστεί, εάν δεν έχει τεθεί στο περιθώριο. Για το συγκεκριμένο αποτέλεσμα υπάρχουν πολλά αίτια, αλλά η αναφορά και η ανάλυσή τους δεν είναι στους στόχους του
παρόντος άρθρου.


Η υποβάθμιση ουσιαστικά ξεκίνησε από τη μετατόπιση του μαθήματος στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας από τη Γ στη Β Λυκείου και την αφαίρεσή του από τα εξεταζόμενα μαθήματα των Πανελληνίων εξετάσεων. Το βιβλίο των «Αρχών της Φιλοσοφίας» του καθηγητή και σημερινού Πρύτανη του Ε.Κ.Π.Α. κ. Θ. Ν. Πελεγρίνη αντικαταστάθηκε από το εγχειρίδιο της ομάδας του καθηγητή κ. Στ. Βιρβιδάκη, χωρίς να υπάρξει καμία ουσιαστική ή συστηματική προσπάθεια παράλληλης ενημέρωσης των διδασκόντων καθηγητών σχετική με τη διδασκαλία αυτών των βιβλίων, ιδίως του τελευταίου.


Το ενδιαφέρον για τη ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος – που είναι αναμφισβήτητο και συνεχώς εκδηλωνόμενο – έμεινε μετέωρο, αν και προϋπήρξαν πολλές φιλότιμες προσπάθειες και Πανεπιστημιακών Τμημάτων και φορέων, όπως η Ένωση Καθηγητών για
την Προαγωγή της Φιλοσοφίας στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

 

Το ζωηρό αυτό ενδιαφέρον δεν κατέληξε σε ουσιαστική δράση για την αποκατάσταση του μαθήματος και την αναβάθμισή του στη θέση που του αξίζει, εφόσον η σημερινή κοινωνία, αποσβολωμένη και αλλοτριωμένη δεν αντιλαμβάνεται τη σημασία του μαθήματος και για τον θεωρητικό βίο αλλά και την καθημερινή πράξη της ζωής των ανθρώπων, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις και τις απόψεις των φιλοσοφούντων και των διαχειριζομένων τα προβλήματα του βίου υπό την αναλυτική εμβάθυνση που απορρέει από τη θεμελίωση της σκέψης και του ορθού λόγου. Εάν π.χ. ο Heidegger στο Βερολίνο το 1933 είχε διακηρύξει στους γερμανούς φοιτητές ότι η «Πρακτική Ιδέα» τους ήταν ο
ίδιος ο Φύρερ, για να μετανοήσει αργότερα και να εκδιωχθεί από το Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, καθίσταται ασφαλές το συμπέρασμα ότι η Φιλοσοφία μπορεί να καταγίνει με την πράξη του βίου των ανθρώπων και να οδηγήσει σε ορθή πορεία τον άνθρωπο - οριζόντια και κάθετη – απέναντι στα προβλήματα ή αντίθετα σε εσφαλμένη και στην καταστροφή, στη διαγραφή της ελπίδας για την αναζωογόνηση και δυναμική ανατροφοδότηση ενός αλλοτριωμένου κόσμου.

 

Μετά από αυτές τις σύντομες αναφορές και την τοποθέτηση του προβλήματος, τα ερωτήματα που ακολούθησαν είναι πολλά. Εκείνο που πρέπει να διακριθεί είναι το δέον γενέσθαι και το πρακτέον. Είναι πλέον αδύνατο να αδιαφορούμε για την κατάσταση αυτή
στο Πρόγραμμα Σπουδών του Λυκείου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η απαίτηση για αναβάθμιση του μαθήματος της Φιλοσοφίας μας οδηγεί στο να αδιαφορήσουμε για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με τη διδασκαλία και των άλλων μαθημάτων του Σχολικού προγράμματος. Με βάση το ισχύον σύστημα των Πανελληνίων εξετάσεων τα
μαθήματα της θεωρητικής κατεύθυνσης είναι η Αρχαία και Νέα Ελληνική Γραμματεία (2),
τα Λατινικά, η Ν.Ε. Λογοτεχνία και η Θεματική Ιστορία. Με μία αναγκαία αντιστοίχιση των μαθημάτων αυτών με τα Τμήματα αναφοράς στις σχολές της Φιλοσοφικής των Πανεπιστημίων της χώρας βγαίνει το συμπέρασμα ότι δεν συμπεριλαμβάνεται στις
Πανελλήνιες εξετάσεις μάθημα που να σχετίζεται με το Φ.Π.Ψ. ή με άλλα ανάλογα τμήματα των Πανεπιστημίων.

 

Αυτό δεν αποτελεί μόνο μία αδικαιολόγητη παράλειψη, είναι παράλληλα και επιβεβαίωση της ελλιπούς προετοιμασίας του υποψηφίου φοιτητή της Φιλοσοφικής για τα μαθήματα της Φιλοσοφίας και όχι μόνο. Με μία διαφορετική αντιμετώπιση σε ένα μελλοντικό νομοσχέδιο, θα πρέπει να αρθεί αυτή η αντινομία υπέρ της ορθής προετοιμασίας των υποψηφίων
φοιτητών για τις σχολές που προαναφέραμε.

 

Η παρέμβαση των φιλοσοφικών σχολών της χώρας που είναι απαραίτητη, κατά τη γνώμη μας, πρέπει να έχει τρεις (3) άξονες:

α. Στοχοθεσία με βάση τη διδασκόμενη ύλη (περιόδους-φιλοσόφους-προβλήματα) στα Πανεπιστήμια,

β. Απαίτηση για την ένταξη του μαθήματος της Φιλοσοφίας στα εξεταζόμενα μαθήματα της θεωρητικής κατεύθυνσης στις Πανελλήνιες εξετάσεις,

γ. Διαμόρφωση νέου Προγράμματος Σπουδών για τη φιλοσοφία (Κείμενα, περιεχόμενο και νέα βιβλία).


Εμείς, στο πλαίσιο μίας νέας συζήτησης για τα προηγούμενα θέματα προτείνουμε τα ακόλουθα σημεία:
Ι. Η παρέμβαση των Πανεπιστημίων και των φορέων (Ο.Λ.Μ.Ε., Κ.Ε.ΜΕ.ΤΕ., Ε.Κ.Δ.Π.Φ.) να γίνει εντός του νέου σχολικού έτους 2012-2013 και να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2013.
ΙΙ. Το μάθημα της Φιλοσοφίας να διδάσκεται ως μάθημα γενικής παιδείας σε όλες τις τάξεις του Λυκείου με το ακόλουθο περιεχόμενο και πρόγραμμα:
α. Α Λυκείου: Γενικά ερωτήματα της Φιλοσοφίας- Σύνδεση και προβολή κειμένων με το φιλοσοφικό περιεχόμενο ενοτήτων από τα βιβλία του Γυμνασίου (Ανθολόγιο Φιλοσοφικών
Κειμένων της καθηγήτριας Αθ. Λεοντσίνη). Εβδομαδιαίως 1 ώρα

β. Β Λυκείου: Η Αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή Φιλοσοφική Σκέψη. 2 ώρες
γ. Γ Λυκείου: Βυζάντιο-Μεσαίωνας-Νεότεροι χρόνοι (με επισημάνσεις καίριων θεωριών) 1 ώρα

 

Η Φιλοσοφία ως μάθημα κατεύθυνσης και εξεταζόμενο στις Πανελλήνιες Εξετάσεις Γ Λυκείου με περιεχόμενο: επιλογή κειμένων και γενικά και ειδικά συμπεράσματα που απορρέουν από τη μελέτη των φιλοσοφικών προβλημάτων.

 

Επιλογικά θεωρούμε ότι οι αλλαγές αυτές είναι τουλάχιστον απαραίτητες να γίνουν σύντομα και το ευχόμαστε.

Αυτό δεν αποτελεί μόνο μία αδικαιολόγητη παράλειψη, είναι παράλληλα και επιβεβαίωση της ελλιπούς προετοιμασίας του υποψηφίου φοιτητή της Φιλοσοφικής για τα μαθήματα της Φιλοσοφίας και όχι μόνο. Με μία διαφορετική αντιμετώπιση σε ένα μελλοντικό νομοσχέδιο, θα πρέπει να αρθεί αυτή η αντινομία υπέρ της ορθής προετοιμασίας των υποψηφίων φοιτητών για τις σχολές που προαναφέραμε.



* Δρ. Φιλοσοφίας /Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων

 




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!