| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Yπάρχουν ακόμη περιθώρια αλλαγών για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ανώτατης Εκπαίδευσης;

Της Αναστασίας Καλαντζή- Αζίζι

Δημοσίευση: 10-02-2012 - Στήλη: ΑΠΟΨΕΙΣ - Φύλλο:182


Η κρίση στον χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης ήταν αναμενόμενη. Η σχετική πληροφόρησή μου προέρχεται παρακολουθώντας συστηματικά τα δρώμενα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λόγω της ειδικής ενασχόλησής μου με την Ψυχική Υγεία των Φοιτητών και της μελέτης των επιπτώσεων αυτών μετά την εφαρμογή της Συμφωνίας της Bologna (1998) στα Α.Ε.Ι. της Ευρώπης.


Το θέμα λοιπόν που με απασχολεί είναι γιατί τόσα χρόνια- από το 1998- δεν ήταν ευρέως γνωστές οι δεσμεύσεις τις οποίες συνυπέγραψαν και οι δικοί μας Υπουργοί Παιδείας στις 5 έως τώρα συναντήσεις των Υπουργών Παιδείας; Ούτε οι Πρυτάνεις, ούτε τα μέλη Δ.Ε.Π. των ελληνικών Α.Ε.Ι. δεν γνώριζαν τίποτα;
Τέλος, μήπως η περίφημη συναίνεση κατά την ψήφιση του Νόμου για την Ανώτατη Εκπαίδευση των δύο μεγάλων κομμάτων, που κυβέρνησαν ώς τώρα, προήλθε από το γεγονός ότι δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς;


Ας μου επιτρέψετε να παραθέσω το ιστορικό των εξελίξεων που οδήγησαν στη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ανώτατης Εκπαίδευσης (European Higher Education Area) και την πορεία τής ώς τώρα διαμόρφωσής της.
Τις πληροφορίες μου αντλώ κυρίως από τα επίσημα έγγραφα των Συνόδων των Υπουργών Παιδείας και τις ηλεκτρονικές εκδόσεις της European University Association (EUA), που απαριθμεί ως μέλη 800 Πανεπιστήμια ( http://www.eua.be).

 

Η ιδέα μιας Ενωμένης Ευρώπης, μιας ένωσης στρατιωτικής, πολιτικής και οικονομικής, ξεκίνησε πάνω στα συντρίμμια που άφησε ο B΄ Παγκόσμιος Πόλεμος. Η συνθήκη του Μάαστριχτ – 7/2/1992 - σφράγισε την πορεία όλων των ευρωπαϊκών χωρών ανεξίτηλα. Ταυτόχρονα καλλιεργήθηκε και η ιδέα μιας κοινής Ευρωπαϊκής πολιτικής σχετικά με την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η διακήρυξη (declaration) της Σορβόνης, το 1998, αποτυπώνει αυτή την βαθιά επιθυμία των κρατών μελών της Ε.Ε για μια ενιαία Ευρώπη της Γνώσης, μια ιδέα που προστέθηκε στην ιδέα του κοινού νομίσματος, δηλαδή του Ευρώ, ως βάση για την κοινή οικονομική πολιτική των κρατών μελών της Ε.Ε. Στη Διακήρυξη της Σορβόνης η επιθυμία αυτή διατυπώνεται ως εξής « … να δημιουργηθεί μια Ευρωπαϊκή Ζώνη Ανώτατης Εκπαίδευσης, όπου η αλληλεπίδραση εθνικών ταυτοτήτων και κοινών ενδιαφερόντων όπως και η κοινή εντατική προσπάθεια όλων θα προβεί προς όφελος της Ευρώπης, των φοιτητών της και γενικά όλων των πολιτών της» (EUA, 2010). Το 1999, υπεγράφη η τελική συμφωνία, η γνωστή ως Συμφωνία της Bologna από τους 29 Υπουργούς Παιδείας της Ε.Ε και σε σύντομο χρονικό διάστημα και από τους Υπουργούς Παιδείας των κρατών – μελών που απαρτίζουν το Συμβούλιο της Ευρώπης (45 κράτη- μέλη).

 

Σκοπός όλου αυτού του εγχειρήματος ήταν η αξιοποίηση της αναπτυσσόμενης Ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας και των απαιτήσεων μιας «Κοινωνίας που καθοδηγείται από τη Γνώση». Για την επιτυχή εφαρμογή των διαφόρων συμφωνιών έπρεπε να προωθηθούν σταδιακά θεσμικές δομικές αλλαγές στα Ευρωπαϊκά Α.Ε.Ι. που αφορούσαν προσαρμογές (adaptations) περιεχομένων και διαδικασιών. Αυτές οι αλλαγές θα εξασφάλιζαν τη συμβατότητα (compatibility) και συγκρισιμότητα (comparability) των πτυχίων και είναι κυρίως: α) η εφαρμογή κύκλων εκπαίδευσης στα Α.Ε.Ι. όπως η τριετής βασική εκπαίδευση (Bachelor), η μεταπτυχιακή εκπαίδευση (Master), η διδακτορική εκπαίδευση, η μεταδιδακτορική εκπαίδευση, η διά βίου εκπαίδευση κ.ά. και β) η εισαγωγή του συστήματος ECTS (Ευρωπαϊκό Σύστημα Μεταφοράς Πιστωτικών Μονάδων). Έτσι με τη θεσμοθέτηση και υλοποίηση και μιας άλλης σειράς διαφόρων μέτρων καθίσταται σταδιακά εφικτή η αναγνώριση των πτυχίων μεταξύ Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων χωρίς ιδιαίτερο πρόβλημα. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η κινητικότητα των αποφοίτων των ευρωπαϊκών Α.Ε.Ι. αφού μπορεί να εξασφαλιστεί η δυνατότητα πρόσληψης (employability) στην αγορά εργασίας βάσει ισότιμων επαγγελματικών τίτλων.


Για να μπορέσει να λειτουργήσει αυτό το σύστημα αποτελεσματικά και να εξασφαλιστεί κοινό επίπεδο Γνώσης (βλ. επίπεδο εκπαίδευσης) θεωρήθηκε απαραίτητη η ύπαρξη διαφάνειας σε όλες τις θεσμικές/δομικές αλλαγές. Αυτό μπορούσε να διασφαλιστεί με την εισαγωγή ενός ενιαίου, αυστηρού συστήματος αξιολόγησης. Έτσι υιοθετήθηκαν οι «Ευρωπαϊκές Αρχές και Οδηγίες για την Ποιοτική Ασφάλεια στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση», σύμφωνα με τις οποίες αξιολογείται π.χ το επίπεδο σπουδών, το δημοσιευμένο έργο των μελών Δ.Ε.Π., οι Υπηρεσίες που προσφέρουν τα Α.Ε.Ι., η υλικοτεχνική υποδομή κ.ά. Με αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζονται ποιοτικές και ποσοτικές προϋποθέσεις για μια ενιαία –ισότιμη γνώση παρεχόμενη από τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια (ΕUΑ, 2010).

Ξαναγυρίζοντας στο αρχικό ερώτημά μου, θα ήθελα να συμμεριστώ μαζί σας τον προβληματισμό μου ανακεφαλαιώνοντας: Ποιες αλλαγές μας επιτρέπεται να προωθήσουμε και να τις διεκδικήσουμε, αφού όλοι οι έως τώρα Υπουργοί Παιδείας- και οι Έλληνες- από το 1998 έως τώρα, έχουν συνυπογράψει τη διαμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ανώτατης Εκπαίδευσης; Και τέλος, μήπως θα έπρεπε να ξεκινήσουμε, εάν δεν είναι πλέον αργά, έναν κοινό αγώνα με όλα τα Α.Ε.Ι. της Ε.Ε.;


*H Αναστασία Καλαντζή- Αζίζι είναι Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Ψυχολογικής Συμβουλευτικής Φοιτητών του Πανεπιστήμιο Αθηνών




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!