| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Η ηλικία ως παράμετρος αξιολόγισης των πανεπιστημιακών

Tου Αλέξη Κ. Φωτόπουλου

Δημοσίευση: 20-01-2012 - Στήλη: ΑΠΟΨΕΙΣ - Φύλλο:181


Στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (Α.Ε.Ι.), διεθνώς, η ηλικία των μελών του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (Δ.Ε.Π.) κατά την πρόσληψη ή την επαναξιολόγησή τους, σχετίζεται άμεσα με την εκπλήρωση της αποστολής των Α.Ε.Ι. και παντού, η ηλικία της ισχυρότερης αντοχής και της εντονότερης παραγωγικότητας κυμαίνεται μεταξύ των 25 και των 45 ετών και πάνω στη δύναμη και την ικανότητα αυτών των ηλικιών στηρίζονται τα Πανεπιστήμια.

 

 

Η αυτοδυναμία στη δράση και στην απόδοση ενός μέλους Δ.Ε.Π. πρέπει να είναι στον υπέρτατο βαθμό και φυσικά ούτε σκέψη μπορεί να υπάρ- χει για μονιμότητα θέσης στο Α.Ε.Ι.

 

 

Σύμφωνα με τον προσφάτως ψηφισθέντα νόμο, η εισαγωγική βαθμίδα των μελών Δ.Ε.Π. στα Α.Ε.Ι. μας είναι εκείνη του επίκουρου καθηγητού. Στην ανάλογη βαθμίδα των σοβαρών χωρών του εξωτερικού, που έχουμε ως πρότυπα, δεν είναι δυνατό να προσληφθεί κάποιος σε ηλικία μεγαλύτερη των 30-35 ετών, ανάλογα με το γνωστικό αντικείμενο της θέσης. Εφόσον υποχρέωση των μελών Δ.Ε.Π. είναι η αυτοδύναμη άσκηση διδακτικού και ερευνητικού έργου, είναι εύλογο τα προσόντα των υποψηφίων μελών Δ.Ε.Π. στην εισαγωγική βαθμίδα να αφορούν καταρχήν στην τεκμηριωμένη πιστοποίηση της ικανότητας για άσκηση και διδασκαλία του γνωστικού τους αντικειμένου. Ο ερευνητικός τομέας, στα υποψήφια μέλη Δ.Ε.Π. της εισαγωγικής βαθμίδας, ναι μεν δεν μπορεί παρά να είναι στοιχειώδης (π.χ. διδακτορική διατριβή και 2-3 σοβαρές δημοσιεύσεις με πρώτο όνομα εκείνο του υποψηφίου), όμως πρέπει να αφήνει ευδιάκριτη μια δυναμική, η αποτελεσματικότητα της οποίας θα κριθεί σε μελλοντικές κρίσεις για τις επόμενες βαθμίδες.

Η αυτοδυναμία στη δράση και στην απόδοση ενός μέλους Δ.Ε.Π. πρέπει να είναι στον υπέρτατο βαθμό και φυσικά ούτε σκέψη μπορεί να υπάρχει για μονιμότητα θέσης στο Α.Ε.Ι. Έτσι, για όποιον δεν έχει εξελιχθεί στην πρώτη βαθμίδα έως την ηλικία των 45 ετών, ουδείς λόγος που να σχετίζεται με τις επιδιώξεις και τους σκοπούς ενός Α.Ε.Ι. μπορεί να υπάρξει, για περαιτέρω παραμονή αυτού του μέλους Δ.Ε.Π. στη θέση του.

 

Η αποστολή των μελών Δ.Ε.Π. της πρώτης βαθμίδας πρέπει βασικά να είναι ηγετική, καθοδηγητική, ρυθμιστική, οργανωτική, συμβουλευτική και ελεγκτική. Ο καθηγητής πρέπει καταρχήν να μην εμποδίζει, αλλά να έχει δημιουργικότητα, να αναλαμβάνει και να καταλογίζει ευθύνες, να έχει υπευθυνότητα και καινοτόμες ιδέες και να εξασφαλίζει δυνατότητες και ευκαιρίες στα υπόλοιπα μέλη Δ.Ε.Π. Δεν είναι δυνατό να διορίζεται κάποιος στη βαθμίδα του καθηγητή σε ηλικία μεγαλύτερη των 45 ετών και να θεωρεί ότι πλέον βασικός του σκοπός είναι η αξιοποίηση της θέσης του για τα αποκλειστικά επαγγελματικά του συμφέροντα. Μετά την ηλικία των 50 ετών, ο άνθρωπος αλλάζει και ψυχολογία και διάθεση και φιλοσοφία και συχνά επιβαρύνεται με «δεσμεύσεις» και με «απωθημένα», που δεν τα χρειάζεται το Πανεπιστήμιο.

 

 

Η αντίληψη για «αναγνώριση», που κάθε μέλος Δ.Ε.Π. θεωρεί ότι του οφείλει το Πανεπιστήμιομετά την ηλικία των 60 ετών, ουδεμία σχέση έχει με τους στόχους ενός Α.Ε.Ι. Ακόμη και απότο ελάχιστο ποσοστό των μονίμων πρωτοβάθμιων καθηγητών που ίσως μπορεί να δέχεται έναΑ.Ε.Ι., ουδέν σημαντικό μπορεί να προέλθει πέραν της ηλικίας των 65 ετών.

 


Προκύπτουν λοιπόν δύο σοβαρά θέματα, πρώτον εκείνο της μονιμότητας των μελών Δ.Ε.Π. και δεύτερον εκείνο του ορίου ηλικίας παραμονής ενός μέλους Δ.Ε.Π. σε Α.Ε.Ι. Παρά την επαγγελματική κατοχύρωση, η μονιμότητα των μελών Δ.Ε.Π. δημιουργεί προϋποθέσεις για δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, ραθυμία, χαλαρότητα και κομματικό συνδικαλισμό στα Πανεπιστήμια. Στα σοβαρά Α.Ε.Ι., διεθνώς, τα μέλη Δ.Ε.Π. εργάζονται με διετή ή τριετή συμβόλαια, που ανανεώνονται δύσκολα και με προϋποθέσεις και οπωσδήποτε ύστερα από αξιολόγηση του έργου τους. Υπό τελείως αυστηρούς και άκρως τεχνοκρατικούς όρους και για συγκεκριμένους σοβαρούς λόγους, μονιμότητα μπορεί να αφορά μόνο σε ένα πολύ μικρό ποσοστό (όχι μεγαλύτερο του 10%) πρωτοβάθμιων μελών Δ.Ε.Π.

 

Σχετικά με την λόγω ηλικίας υποχρεωτική αποχώρηση των μελών Δ.Ε.Π. από τα Α.Ε.Ι., είναι γεγονός ότι «δεν είναι δυνατό να έχουν όλοι την ίδια απόδοση και την ίδια αποτελεσματικότητα» και αυτό γίνεται περισσότερο εμφανές μετά την ηλικία των 60 ετών. Στην καθημερινή λειτουργία των Α.Ε.Ι., ουδέν μέλος Δ.Ε.Π. δικαιούται ευνοϊκής μεταχείρισης λόγω ηλικίας.


Σήμερα, μετά την ηλικία των 60 ετών, τα μεν μέλη Δ.Ε.Π. της πρώτης βαθμίδας απλώς «επαναπαύονται στις δάφνες τους» και αξιοποιούν τη θέση τους κατά το δοκούν, τα δε υπόλοιπα μέλη Δ.Ε.Π. απλώς «υπάρχουν» ή «χρησιμοποιούνται», ενώ μερικοί απλά «προσπαθούν να συνταξιοδοτηθούν ως πρωτοβάθμιοι». Η αντίληψη για «αναγνώριση», που κάθε μέλος Δ.Ε.Π. θεωρεί ότι του οφείλει το Πανεπιστήμιο μετά την ηλικία των 60 ετών, ουδεμία σχέση έχει με τους στόχους ενός Α.Ε.Ι. Ακόμη και από το ελάχιστο ποσοστό των μονίμων πρωτοβάθμιων καθηγητών που ίσως μπορεί να δέχεται ένα Α.Ε.Ι., ουδέν σημαντικό μπορεί να προέλθει πέραν της ηλικίας των 65 ετών.

 

Βέβαια όλα αυτά θεωρητική μόνο αξία έχουν, όταν προσκρούουν σε «κεκτημένα», σε κάθε είδους «δικαιώματα», σε «προσωπικά δεδομένα», σε «μεθοδολογίες αξιολόγησης», σε «διεκπεραιωτικά προβλήματα», αλλά και σε άλλους «αστάθμητους παράγοντες», όμως κάποιος προβληματισμός πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξει...



* O Αλέξης Κ. Φωτόπουλος είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!