| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




«Απαιτείται δουλειά και συνεργασία από όλους μας»

Της ΤΑΤΙΑΝΑΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ

Δημοσίευση: 13-10-2011 - Στήλη: ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΑ - Φύλλο:178




ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ 2011 ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ Γ. ΧΡΟΥΣΟ

 

Ο Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του Παν. Αθηνών και Δ/τής της Α Παιδιατρικής
Κλινικής στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία» κ. Χρούσος τιμήθηκε με Αριστείο Μποδοσάκη για το 2011 στον κλάδο της Ιατρικής Κλινικής Έρευνας, το οποίο απονεμήθηκε επίσης και στον καθηγητή κ. Χαράλαμπο Μουτσόπουλο. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 18 Μαΐου στη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Παν. Αθηνών και τα βραβεία απένειμε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας. Ο κ. Χρούσος έχει αναγνωρισθεί παγκοσμίως για την έρευνά του στο μοριακό σύστημα μετάδοσης του σήματος των γλυκοκορτικοειδών στο κύτταρο, στις νόσους του άξονα των επινεφριδίων και στους φυσιολογικούς και μοριακούς μηχανισμούς του στρες. Έχει συνεισφέρει σημαντικά στη βιοϊατρική βιβλιογραφία και η προσφορά του έχει ανοίξει νέους ορίζοντες σε ένα φάσμα χρόνιων σύμπλοκων διαταραχών του ανθρώπου, όπως η κατάθλιψη, το μεταβολικό σύνδρομο και οι αυτοάνοσες παθήσεις. Μεταξύ άλλων, είναι εκλεγμένο μέλος του Ινστιτούτου Ιατρικής της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (Institute of Medicine, The National Academies, Washington, DC, USA) καί τής Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών (Academia Europaea, London, UK). Στη συνέντευξη που σκολουθεί ο κ. Χρούσος μας μιλάει για τις νόσους που σχετίζονται με το στρες και σχολιάζει την κατάσταση στην παιδεία, την δημόσια υγεία και την ελληνική πραγματικότητα.


 

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ φυσιολογικού και παθολογικού στρες;
Όλοι μας έχουμε την ικανότητα να αντιμετωπίζουμε έως ένα βαθμό στρες. Οταν ξεπεραστεί το όριο τότε μιλάμε για παθολογικό στρες, καθότι οι αμυντικές δυνάμεις του οργανισμού μας δεν επαρκούν για να το αντιμετωπίουν. Ο Hans Selye έδωσε τους ορισμούς eustress και distress. Το πρώτο χαρακτηρίζεται ως καλό γιατί μας «προπονεί» αφήνοντας πίσω του μνήμες και βελτίωση της προσαρμογής. Δεν γίνεται ζωή χωρίς στρες, είναι όμως σημαντικό
αυτό να μην ξεπερνάει τις προσαρμοστικές μας δυνάμεις.

 

Τι είναι το Σύστημα του Στρες;
Πρόκειται για ένα σύστημα που έχουμε στον οργανισμό μας, το οποίο ενεργοποιείται όταν στρεσαριστούμε πάνω από ένα ορισμένο σημείο και παράγει μεσολαβητές, δηλαδή ορμόνες και άλλα μόρια, τα οποία μας βοηθούν να αντεπεξέλθουμε. Έχει δύο κέντρα στον εγκέφαλο, το ένα στον υποθάλαμο που ρυθμίζει την παραγωγή της κορτιζόλης από τα επινεφρίδια και το άλλο που βρίσκεται στο στέλεχος του εγκεφάλου το οποίο ρυθμίζει την παραγωγή των ορμονών επινεφρίνη και νορεπινεφρίνη.

 

H φαρμακευτική αγωγή πόσο ικανή είναι από μόνη της να μειώσει το στρες;
Σε άτομα τα οποία έχουν παθολογικό στρες και στα οποία οι αμυντικές δυνάμεις δεν αρκούν για να το ξεπεράσουν, πιθανό είναι να έχουμε την ανάπτυξη παθολογικών ψυχολογικών και σωματικών εκδηλώσεων. Δύο από τα πιο σημαντικά χρόνια νοσήματα που έχουν σχέση με το στρες είναι η αγχώδης νεύρωση και η μελαγχολική κατάθλιψη. Και στις δύο αυτές καταστάσεις, εάν ο οργανισμός δεν μπορεί να επανέλθει στα φυσιολογικά επίπεδα, πολλές φορές χρειάζεται ψυχοθεραπεία με ή χωρίς φαρμακευτική θεραπεία. Η ψυχοθεραπεία που εφαρμόζεται κυρίως από ψυχίατρους και ψυχολόγους ονομάζεται Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία. Στην ουσία προκειται για συζήτηση με τον ασθενή, προσπάθεια να εξηγήσουμε τι έχει συμβεί και να εφαρμόσουμε αλλαγές στη συμπεριφορά μας οι οποίες βοηθούν να ξεπεράσουμε το στρες και τις νόσους που αυτό προκαλεί.

 

Το στρες ως νόσος έχει ηλικία;
Όχι. Το στρες μπορεί να προκαλέσει νόσο σε οποιαδήποτε ηλικία ξεκινώντας από το έμβρυο. Για παράδειγμα, εάν έχει στρες η μητέρα αυτό επηρεάζει και το έμβρυο. Επίσης, αν για οποιονδήποτε λόγο υπάρχει πρόβλημα στον πλακούντα, στην ανάπτυξη ή τη διατροφή του εμβρύου, το έμβρυο βιώνει και βλάπτεται από το στρες. Στα 5 πρώτα χρόνια του παιδιού ο οργανισμός, και ιδιαίτερα ο εγκέφαλος, ειναι πολύ ευάλωτος στο στρες με επιπτώσεις που διαρκούν σε όλη τη ζωή.

 

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής έχει συμβάλει στην αύξηση της νόσου του στρες;
Η μοντέρνα ζωή έχει σαφώς βελτιώσει την ανθρώπινη κατάσταση. Πλέον ξέρουμε πως για να αντιμετωπίσουμε το στρες καλύτερα, έχουμε διαθέσιμα φάρμακα για πολλές , κτλ. Όμως αυτό που έχει αυξηθεί είναι το λεγόμενο κοινωνικό στρες. Για παράδειγμα, το οικονομικό στρες και εργασιακό στρες που είναι και αυτά μέρος του κοινωνικού στρες. Επίσης είναι γεγονός πλέον ότι χρειάζεται να εργαζόμαστε πολύ, πράγμα που σημαίνει ότι κοιμόμαστε λιγότερο και δαπανούμε λιγότερο χρόνο στην ανάπαυση. Σήμερα οι άνθρωποι κοιμούνται κατά προσέγγιση 2 ώρες λιγότερο το 24ωρο από ό,τι τή δεκαετία του 1970. Αυτή η έλλειψη ύπνου απο μόνη της αποτελεί χρόνιο στρες. Έτσι αφενός έχουμε βελτιώσει κατά πολύ τις συνθήκες και το προσδόκιμο ζωής μας, έχουμε όμως προσθέσει στρεσογόνα ερεθίσματα για τον οργανισμό μας τα οποία μας βλάπτουν και για τα οποία κάτι πρέπει να κάνουμε.

 

Σχολιάστε μας την κατάσταση της δημόσιας υγείας στη χώρα μας.
Η Ελλάδα είχε και έχει ένα καλό δημόσιο σύστημα υγείας το οποίο και έζησα από το 2001 όταν επέστρεψα στη χώρα. Είναι ένα δίκτυο ασφαλείας που προλαμβάνει τα χειρότερα παρά τις όποιες ελλείψεις. Σήμερα λόγω της οικονομικής κατάστασης έχουν αυξηθεί οι νόσοι που έχουν να κάνουν με το στρες, οι οποίες είναι πάρα πολλές, και έχει ελαττωθεί το εισόδημα, με αποτέλεσμα, ιδίως, τα δημόσια νοσοκομεία να είναι περισσότερο επιβαρυμένα. Συνεπώς, η απάντησή μου είναι ότι ναι μεν η Ελλάδα έχει φροντίσει να φτιάξει ένα καλό δημόσιο σύστημα υγείας με αξιόλογες ιατρικές σχολές και αποδεκτό επίπεδο φροντίδας, από την άλλη πλευρά όμως, λόγω των γνωστών κοινωνικο-οικονομικών προβλημάτων, το ίδιο το σύστημα είναι πολύ «στρεσαρισμένο» και κλυδωνίζεται.

 

Ξεκινά μια νέα ακαδημαϊκή χρονιά με πολλά προβλήματα. Μιλήστε μου για τις μεγαλύτερες ελλείψεις στην παιδεία αυτή τη στιγμή και τα μεγαλύτερα εμπόδια στην άσκηση του διδακτικού σας έργου.
Γενικά, το ερευνητικό και κλινικό μου έργο δεν έχει εμποδιστεί, ωστόσο το διδακτικό μου έργο έχει υποφέρει από τις απεργίες και τις καταλήψεις. Πιστεύω ότι οι φοιτητές θα μπορούσαν να έχουν καλύτερη εκπαίδευση εάν δεν έκλειναν οι σχολές τόσο πολύ. Αυτήν τη στιγμή υπάρχει ένας νέος νόμος οποίος ψηφίστηκε από την πλειοψηφία της Βουλής και ο οποίος μπορεί να έχει τρωτά σημεία, είναι όμως κατά τη γνώμη μου ένας καλός νόμος. Πρέπει να βοηθήσουμε και να συνεργαστούμε όλοι, καθηγητές, διοικητικό προσωπικό και φοιτητές. Στη συγκυρία που ζούμε, πρέπει να στρωθούμε και να δουλέψουμε. Σαφώς και υπάρχει υποχρηματοδότηση, από την άλλη μεριά όμως χάνονται πολλά χρήματα από τις απεργίες, το κλείσιμο των εργαστηρίων κτλ. Συνεπώς η γνώμη μου είναι ότι η Ελλάδα χρειάζεται συνεργασία από τους πολίτες της. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια πλέον να έχουμε και να αναλισκόμαστε σε αντιθέσεις. Για ένα διάστημα πρέπει να δουλέψουμε όλοι μαζί για να φτιάξουμε μια χώρα λειτουργική, με σωστή δημόσια υγεία και σωστή δημόσια παιδεία.
Επίσης, θέλω να συμπληρώσω ότι γυρίζοντας στην Ελλάδα βρήκα ένα πολύ υψηλό επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού. Έχουμε νέους με φοβερά προσόντα τα οποία δυστυχώς πάνε χαμένα. Θα ήθελα να μη μεταναστεύουν οι νέοι αλλά να μένουν εδώ, να δουλέψουμε όλοι μαζί για να φτιάξουμε μια χώρα που δεν θα χάνει, αντίθετα θα φέρνει, ανθρώπους από το εξωτερικό. Είναι καταστροφικό να φεύγουν τα καλύτερα μυαλά. Έχουμε πολλά πλεονεκτήματα, από το κλίμα μας έως τους ανθρώπους μας, τα οποία θα πρέπει να εκμεταλλευτούμε προς όφελός μας έτσι ώστε να φτιάξουμε μια από τις καλύτερες χώρες του κόσμου.




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!