| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Να μην (ξε)χάσω - Τεύχος 185

Αλέξιου Γ.Κ. Σαββίδη

Δημοσίευση: 03-05-2012 - Στήλη: ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΩ - Φύλλο:185


Μνήμη σημαντικών παλαιών μαέστρων

-Λόιμπνερ-Φούγκστετ-Νταρτ
A΄ μέρος

Πριν από σαράντα χρόνια, το 1971 υπήρξε μια χρονολογία που το μουσικόφιλο ελληνικό κοινό θυμάται με δέος λόγω του θανάτου τού Ιταλού μαέστρου Φάουστο Κλέβα (1902-1971) το καλοκαίρι στο Ηρώδειο, στη διάρκεια της παράστασης της όπερας του Γκλουκ «Ορφέας και Ευρυδίκη» και ενώ το καθεστώς της 21ης Απριλίου διένυε τον τέταρτο χρόνο του στην εξουσία. Την ίδια εκείνη χρονιά έφυγαν και άλλοι επιφανείς αρχιμουσικοί, όπως ο έξοχος Ουκρανός μπαλλετικός μαέστρος Γιούρυ Φάγυερ (1890- 1971), ο Αυστριακός Μπέρνχαρντ Παουμγκάρτνερ (1887-1971) και ο Νεοζηλανδός Ουώρικ Μπραιηθουέιτ (1896-1971), όπως επίσης και ο Γαλλοκορσικανός συνθέτης και μαέστρος Ανρί Τομαζί (1901- 1971). Εκτός όμως από τους προαναφερόμενους, το 1971 επίσης έφυγαν δύο ακόμη αξιόλογοι αρχιμουσικοί που έχουν κάπως ξεχαστεί: ο Αυστριακός Βίλχελμ Λόιμπνερ (Loibner) και ο Βρετανός Θέρστον Νταρτ (Τhurston Dart), τους οποίους οφείλουμε να θυμηθούμε στο σημερινό κείμενό μας, που συμπληρώνεται και με αναφορά σε έναν (αναίτια) σχεδόν άγνωστο στις μέρες μας Φινλανδό μαέστρο, τον Νιλς-΄Ερικ Φούγκστετ (Fougstedt).

 

Ο Λόιμπνερ (1909-1971), γνήσιο τέκνο της βιεννέζικης μουσικής παράδοσης, είχε τη μεγάλη τύχη να σπουδάσει στην Ανώτατη Μουσική Σχολή της αυστριακής πρωτεύουσας με τον συνθέτη Φραντς Σμιτ (1874-1939) και τον μαέστρο Κλέμενς Κράους (1893-1954), φίλο και συνεργάτη του Ρίχαρντ Στράους. Αμέσως μετά την αποφοίτησή του (1930/ 31) έγινε συνεργάτης της Κρατικής ΄Οπερας της Βιέννης, όπου το 1937, στα 28 χρόνια του διορίστηκε αρχιμουσικός, ενώ αργότερα (1949) έγινε καθηγητής στη Βιεννέζικη Μουσική Ακαδημία. Την περίοδο 1957 - 1959 ανέλαβε ως κύριος μαέστρος της ανερχόμενης τότε Συμφωνικής Ορχήστρας της Ιαπωνικής Ραδιοφωνίας (της NHK Symphony Orchestra) διαδεχόμενος τρεις έμπειρους Ευρωπαίους μαέστρους, τον Αυστριακό Κουρτ Βος(Woss), τον Ελβετό Νικλάους Αισμπάχερ ) (Aeschbacher) και τον Πολωνοεβραίο Γιόζεφ Ρόζενστοκ (Rosenstock)- τον ίδιο διαδέχτηκε ο Βίλχελμ Σούχτερ (Schuchter) για την περίοδο 1959-1962-, ενώ από το 1963 έγινε καλλιτεχνικός διευθυντής της Αυστραλιανής ΄Οπερας. Διηύθυνε ως προσκεκλημένος μαέστρος σημαντικά ευρωπαϊκά και αμερικανικά συμφωνικά σύνολα και πραγματοποίησε, κυρίως με την Αυστριακή Ραδιοφωνική Συμφωνική Ορχήστρα και τη Συμφωνική της Βιέννης στις εταιρείες Philips και Remington, ορισμένες αξιόλογες ηχογραφήσεις τις οποίες αναφέρει ο John Holmes στο πολύτιμο βιβλίο του για τη δισκογραφία των αρχιμουσικών. Tονίζουμε ιδιαίτερα τον υπέροχο δίσκο της Philips με αποσπάσματα της «Πουλημένης μνηστής» του Σμέτανα (με τη Συμφωνική της Βιέννης, την υψίφωνο Χίλντε Ζάντεκ, τον τενόρο Χανς Χοπφ και τον βαθύφωνο ΄Οττο ΄Εντελμαν), αλλά και τις αιθέριες ερμηνείες του (με την ίδια ορχήστρα) των βαλς του «Γάλλου Στράους», Αλσατού Εμίλ Βαλντεφέλ (ή Βαντόυφελ, όπως τον προφέρουν οι Γερμανοί: Waldteufel), ενώ πραγματικά σπουδαίες είναι οι συνοδείες του (με την Αυστρια κή Ραδιοφωνική Συμφωνική) στον Αμερικανό βιρτουόζο βιολονίστα ΄Αλμπερτ Σπώλντινγκ (Albert Spalding, 1888-1953) στα Κονσέρτα των Μπετόβεν και Μπραμς.

 

Συνεχίζουμε αυτήν την αναφορά μνήμης σε έναν σχεδόν λησμονημένο Φινλανδό μαέστρο (γνωστότερο ίσως ως συνθέτη) που χάθηκε πριν από μισό αιώνα, το 1961, κι αυτός μόλις στα 51 του: τον Νιλς-΄Ερικ Φούγκστετ (Ράισιο 24.5.1910-Χελσίνκι 12.4.1961). Βέβαια, το 1961 υπήρξε χρονιά που ο μουσικός κόσμος θρήνησε τρεις πραγματικούς κολοσσούς των πόντιουμ, όπως ο Βρετανός Σερ Τόμας Μπήτσαμ (1879-1961), ο Τσέχος Βάτσλαβ Τάλιχ (1883-1961) και ο Ρώσος (Αμερικανός υπήκοος) Νικολάι Μάλκο (1883- 1961) και στη μουσικολογική φιλολογία υπήρχε τότε λίγος χώρος για περιπτώσεις όπως εκείνη του Φούγκστετ. Κι όμως, ο Φινλανδός αυτός μαέστρος, μουσουργός και μουσικοκριτικός, με σπουδές στο Ωδείο του Χελσίνκι και καθηγητική θητεία στη χορωδιακή διεύθυνση στη Μουσική Ακαδημία «Σιμπέλιους», άφησε αξιόλογο συνθετικό έργο (συμφωνικό, οπερατικό, χορωδιακό και μουσικής δωματίου) και διακρίθηκε από το 1938 ως συνεργάτης της Φινλανδικής Ραδιοφωνίας, ιδρύοντας (1940) την μετέπειτα ονομαστή χορωδία της τελευταίας. Από το 1944 διηύθυνε τακτικά τη Φινλανδική Ραδιοφωνική Συμφωνική Ορχήστρα, αναλαμβάνοντας ως κύριος αρχιμουσικός της από το 1950 ώς τον αδόκητο θάνατό του και συμβάλλοντας στην ανοδική της πορεία. Οι μουσικόφιλοι γνωρίζουν πολύ καλά από τη δισκογραφία τον συνεργάτη-βοηθό του και μετέπειτα διάδοχό του στη θέση αυτή, τον Πάαβο Μπέργκλουντ (με θητεία στα χρόνια 1961/ 62-1971), υπάρχουν όμως ορισμένες σωζόμενες δισκογραφήσεις του Φούγκστετ κυρίως σε φινλανδικό συμφωνικό/ χορωδιακό ρεπερτόριο που πραγματικά αξίζει να προβληθούν και να ακουστούν. (συνεχίζεται στο επόμενο φύλλο)

 

 


Ο Αλέξιος Γ.Κ. Σαββίδης,
καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, είναι συγγραφέας των Μεγάλων
μαέστρων (Πατάκης, 2η έκδοση 2009) και των Δοκιμίων κλασσικής μουσικής παιδείας
(Παπαζήσης, 2009).




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!