| ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ | ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ |




Nα μην (ξε)χάσω 178 - Eμίλ Τσακάροφ 20 χρόνια από την πρόωρη αναχώρηση

Αλέξιου Γ.Κ. Σαββίδη

Δημοσίευση: 12-10-2011 - Στήλη: ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΑΣΩ - Φύλλο:178




Eμίλ Τσακάροφ 20 χρόνια από την πρόωρη αναχώρηση

 

Στις 4 Αυγούστου 2011 συμπληρώθηκαν είκοσι χρόνια από τον αδόκητο χαμό ενός ταλαντούχου Βούλγαρου αρχιμουσικού με διαφαινόμενη λαμπρή διεθνή σταδιοδρομία, του Εμίλ Τσακάροφ (Emil Tschakarov, Μπουργκάς 29.6.1948-Παρίσι 4.8.1991). ΄Ηταν μόλις 43 ετών και η συμφωνική αλλά και οπερατική του σταδιοδρομία έληξε αδόκητα, αφού η ολοένα πυκνούμενη συνεργασία του με την περίφημη ρωσική Φιλαρμονική του Λενινγκράντ (σήμερα Φιλαρμονική Αγίας Πετρούπολης), μόλις τρία χρόνια μετά τον θάνατο του μεγάλου, «ισόβιου», αρχιμουσικού της, Ευγένιου Μραβίνσκυ (1903-1988), έμεινε ανολοκλήρωτη και η Βουλγαρία στερήθηκε μια μεγάλη της μουσική ελπίδα διεθνούς εμβέλειας.

 

Η γειτονική μας χώρα διακρίνεται στην έντεχνη μουσική με πολύ καλές ορχήστρες, οπερατικά συγκροτήματα, μαέστρους, σολίστες αλλά και συνθέτες –κορυφαία θέση μεταξύ των τελευταίων κατέχει ο Πάντσο Βλαντιγκέροφ (1899-1978), του οποίου το 3ο πιανιστικό Κονσέρτο ακούσαμε πρόσφατα με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε πρώτη εκτέλεση στην Ελλάδα με την Λίλι Μπογιατζίεβα και τον μαέστρο Νίκο Χριστοδούλου (3.6.2011). Από τους σημαντικούς Βούλγαρους μαέστρους έχουμε δει στην Ελλάδα τον Εμίλ Ταμπάκοφ (γενν. 1947)1, ενώ επίσης γνωστή είναι και η δραστηριότητα Ελλήνων αρχιμουσικών στη Βουλγαρία, όπως του Βύρωνα Φιδετζή που έχει πραγματοποιήσει σημαντικές ηχογραφήσεις έργων Ελλήνων μουσουργών με βουλγαρικές ορχήστρες και χορωδίες.

 

Ο Τσακάροφ υπήρξε πραγματικά περίπτωση ξεχωριστή. Αυτό μπορεί να το αντιληφθεί κανείς βλέποντας τα σωζόμενα αποσπάσματα συναυλιών τού 1987 με την (ιδρυμένη το 1986 από τον ίδιο) Ορχήστρα του Φεστιβάλ της Σόφιας και την εξαίρετη χορωδία της Εθνικής της ΄Οπερας, δίπλα σε ονομαστούς φωνητικούς σολίστες (Μιρέλλα Φρένι, Ελένα Ομπρατσόβα, Πέτερ Ντβόρσκυ, Μπορίς Μαρτίνοβιτς), στον «Πρίγκιπα ΄Ιγκορ» του Μποροντίν και στο Ρέκβιεμ του Βέρντι. Μπορεί ακόμη να το διαπιστώσει ακούγοντας τις ηχογραφήσεις του με σημαντικές ορχήστρες όπως τη Συμφωνική του Λονδίνου στην πολύ καλή συνοδεία στον Γάλλο βιολονίστα Ωγκυστέν Ντυμάυ/ Augustin Dumay στο Κονσέρτο του Τσαϊκόφσκι (CD της ΕΜΙ) και τη Φιλαρμονική του Λενινγκράντ στην 4η Συμφωνία του Μπρούκνερ (διπλό LP της Melodiya, που δυστυχώς δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε δίσκο ακτίνας).

 

Από τα πρώτα χρόνια των μουσικών του σπουδών στην Ανώτατη Μουσική Σχολή της Σόφιας (βιολί-θεωρητικά, 1962-1967) έδειξε ιδιαίτερη κλίση, έχοντας διευθύνει από την παιδική του ηλικία διάφορα σύνολα (πρωτοδιηύθυνε σε συναυλία 11 χρονών) και ερμηνεύοντας ως βιολονίστας σημαντικά έργα του σχετικού ρεπερτορίου. Στη συνέχεια (1968-1970) σπούδασε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Σόφιας όπου μελέτησε μουσική διεύθυνση με τους καθηγητές Κ. ΄Ιλιεφ και Β. Σιμεόνοφ, διευθύνοντας την Ορχήστρα Νέων «Ζαΐμοφ» και συναντώντας το 1970 στο Ζάλτσμπουργκ τον Χέρμπερτ φον Κάραγιαν, που έμελλε να έχει καταλυτική επίδραση στην καριέρα του ως ο κύριος δάσκαλος και μέντοράς του. Το 1972, χρονιά κατά την οποία παρακολούθησε στην Ολλανδία σεμινάρια του μεγάλου Ιταλού δασκάλου Φράνκο Φερράρα (1911-1985), ο Τσακάροφ με την προαναφερόμενη Ορχήστρα Νέων «Ζαΐμοφ» πήρε Β΄ βραβείο στον Διεθνή Διαγωνισμό Ορχηστρών Νέων «Κάραγιαν» στο Βερολίνο, ενώ το 1973-1974 με πρόσκληση του Πολωνού μαέστρου Στανισλάβ Σκροβατσέβσκι (γενν. 1923) παρακολούθησε μαθήματα στο περίφημο αμερικανικό Μουσικό Κέντρο «Μπερκσάιρ» στο Τάνγκλγουντ, γνωρίζοντας εκεί σπουδαίους αρχιμουσικούς (΄Ορμαντυ, Οζάουα, Μπερνστάιν, Μέετα). Το 1977, στα 29 του χρόνια, ίδρυσε στη Σόφια τη «Σιμφονιέττα» του Φεστιβάλ της Σόφιας και συμμετείχε στον διεθνή διαγωνισμό μαέστρων «Κάραγιαν» στο Βερολίνο, αποσπώντας το Γ΄ βραβείο.

 

Μεταξύ 1978 και 1985 είχε επιτυχημένα οπερατικά ντεμπούτα στο Κόβεντ-Γκάρντεν και στη «Μετροπόλιταν» της Νέας Υόρκης («Ευγένιος Ονιέγκιν» του Τσαϊκόφσκι), καθώς επίσης και ντεμπούτο στο πόντιουμ της Φιλαρμονικής του Λενινγκράντ, διευθύνοντας επίσης ως προσκεκλημένος μαέστρος διάφορες ορχήστρες πρώτης γραμμής στην Ευρώπη (Φιλαρμονική Βερολίνου, Συμφωνική Λονδίνου, Φιλαρμονική Ισραήλ, «Τονχάλλε» Ζυρίχης, Τσεχική Φιλαρμονική), στις ΗΠΑ (Συμφωνική Βοστώνης), στον Καναδά και την Ιαπωνία, και συμπράττοντας με σπουδαίους σολίστες (τους πιανίστες Βάισσενμπεργκ και Ορόζκο, τους βιολονίστες Μενούχιν, Τρετιάκοφ, Σπιβάκοφ και Ντυμάυ) καθώς και φωνητικούς/ λυρικούς καλλιτέχνες (Φρένι, Ραϊμόντι, Γκιαούροφ). Από τις υπόλοιπες οπερατικές του εμφανίσεις ιδιαίτερα επαινέθηκαν ο «Κουρέας της Σεβίλλης» του Ροσσίνι («Μετροπόλιταν»), ο «Τανχώυζερ» του Βάγκνερ (Μουσικός Μάιος Φλωρεντίας), η «Κάρμεν» του Μπιζέ (Θέατρο «Σαν Κάρλο» Νεάπολης), οι «Μποέμ» του Πουτσίνι (Θέατρο «Λα Φενίτσε» Βενετίας), η «Αΐντα» του Βέρντι και ο «Μπορίς Γκοντούνοφ» του Μουσσόργσκυ (΄Οπερα του Χιούστον/ ΗΠΑ).

 

Στην πατρίδα του ο Τσακάροφ ανέλαβε από το 1985 τη μουσική διεύθυνση της Φιλαρμονικής του Πλόβντιβ (Φιλιππούπολης), εγκαινιάζοντας, όπως προειπώθηκε, τη Φεστιβαλική Ορχήστρα της Σόφιας αλλά και το ετήσιο Φεστιβάλ της βουλγαρικής πρωτεύουσας στο Εθνικό Παλάτι του Πολιτισμού. Και άλλοι διάσημοι σολίστες εμφανίστηκαν μαζί του (η βιολονίστα Ανν-Σοφί Μούτερ, η τσελλίστα Νατάλυα Γκούτμαν και ο πιανίστας ΄Ιβο Πογκορέλιτς), καθώς και λυρικοί καλλιτέχνες (΄Αννα Τόμοβα-Σίντοφ, Νικολάι Γκέντα, Αγνή Μπάλτσα). Οπερατικές ηχογραφήσεις του όπως εκείνη του «Πρίγκιπα ΄Ιγκορ» του Μποροντίν και της «Ντάμα Πίκα» του Τσαϊκόφσκι βραβεύτηκαν (1989-1990), ενώ η τελευταία του διεθνής εμφάνιση στο Παρίσι (1991) στο ορατόριο του Μέντελσσον «Παύλος», με την Εθνική Ορχήστρα και Χορωδία της Γαλλίας εγκωμιάστηκαν από την κριτική.

 

Η μεγαλύτερη διάκριση ήλθε το 1989, όταν με την έναρξη της σαιζόν 1989/ 1990 ορίστηκε μόνιμος προσκεκλημένος αρχιμουσικός της Φιλαρμονικής του Λενινγκράντ–διορισμός που προοιώνιζε μεγάλες διακρίσεις. Η μοίρα όπως επεφύλασσε στον ταλαντούχο αυτόν καλλιτέχνη σκληρό παιχνίδι … Τα σωζόμενα ηχογραφημένα και βιντεοσκοπημένα τεκμήρια της τέχνης του είναι οι καλύτεροι πρέσβεις του στη μουσική μνήμη.


1. Βλ. γι’ αυτόν Σαββίδης,
Μεγάλοι μαέστροι, σ. 437-438.


Ο Αλέξιος Γ.Κ. Σαββίδης, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, είναι συγγραφέας των Μεγάλων μαέστρων (Πατάκης, 2η έκδοση 2009) και των Δοκιμίων κλασσικής μουσικής παιδείας (Παπαζήσης, 2009). Eμίλ Τσακάροφ 20 χρόνια από την πρόωρη αναχώρηση Του Αλέξιου Γ.Κ. Σαββίδη




 
ΚΑΝΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΟΥ!
Ονοματεπώνυμο:
Email:
Ιστοσελίδα:
Σχόλιο:
Κωδικός [όπως εμφανίζεται - Νέα εικόνα]:
Επιλογή για νέα εικόνα
 



Οδηγός για τους πρωτοετείς φοιτητές του Πανεπιστημίου Aθηνών

Έντυπη μορφή - PDF FORMAT


Το σκίτσο του φύλλου 197
Γίνε Εθελοντής!